Gdy z pola³³¹ do Olimpu³³² bogowie wrócili,
Wątpliwy na przemianę los wojny się chyli
I między Symoentu a Ksantu koryty³³³
Z obydwu stron spiżowe latają dziryty³³⁴.
Mur Greków, Telamona syn³³⁵, postrachy sieje³³⁶,
Łamie zastęp trojański, odżywia nadzieje.
Eusora syn, Akamas, rycerz między Traki³³⁷
I najdzielniejszy bronią, i jak olbrzym jaki
Wzrostem ciała ogromny, legł z jego prawicy.
Silną włócznią uderzył w czub twarde przyłbicy;
Ta przeszła aż do czoła, zgruchotała kości:
Zwalił się, oczy wieczne zamknęły ciemności…
A Menelaj³³⁸ żywego dostaje Adrasta³³⁹.
Gdy biegły przestraszone rumaki do miasta,
O pniak się zawadziły; tak przy smutnej tamie
Wóz się na końcu dyszla Adrastowi łamie:
Konie lecą z innymi wozami przez pole,
A on twarzą na ziemię stoczył się przy kole.
Leży w piasku, wtem widzi, że w rękach Atryda³⁴⁰
Do piersi jego długa wymierzona dzida.
Więc żebrząc zmiłowania chwyta go za nogi:
— «Weź mnie żywym, Atrydo, cofnij wyrok srogi,
Bo hojnej za to możesz pewnym być zapłaty.
Mnóstwo ma rzeczy drogich mój ojciec bogaty,
Ma złoto, miedź i różne w żelazie narzędzie;
Niczego on dla syna żałować nie będzie,
Nieskończonymi ciebie darami nagrodzi,
Gdy usłyszy, że żyję u achajskich łodzi³⁴¹».
Tak żebrał, a król jego łzą i prośbą tknięty,
Już rozkazywał słudze wziąć go na okręty
--------------------------------------------------------------------
³³¹z pola — tu: z pola walki.
³³²Olimp — góra w Grecji, uważana za siedzibę bogów.
³³³koryty — dziś popr. forma N.lm: korytami.
³³⁴dziryt — rodzaj krótkiej włóczni.
³³⁵Telamona syn — Ajas.
³³⁶postrachy sieje — dziś powiedziano by: sieje postrach.
³³⁷Traki — dziś popr. forma N. lm.: Trakami.
³³⁸Menelaos (mit. gr.) — syn Atreusa, król Sparty; jego żona Helena została porwana przez Parysa, co doprowadziło do wojny trojańskie.
³³⁹Adrast — wojownik trojański (pojawiający się w dalszych partiach tekstu bohater o tym samym imieniu to król Sikionu).
³⁴⁰Atryd — syn Atreusa (tu: Menelaos).
³⁴¹żyję u achajskich łodzi — jestem w greckiej niewoli.
-------------------------------------------------------------------
Wtem przybiegł Agamemnon³⁴² i z zapałem rzecze:
— «O słaby wojowniku! O miękki człowiecze!
Tyż³⁴³ nikczemnej litości możesz teraz użyć!
Musieli ci się dobrze Trojanie zasłużyć.
Niechaj zdrajcy trupami naszą legną dzidą,
Niech dzieci z łona matek na łup śmierci idą,
Niech z hańbą, bez pogrzebu, wyginą Trojanie,
I niechaj po nich nawet śladu nie zostanie!»
Rzekł i odmienił brata: już gniewem oddycha,
Więc próżno żebrzącego Adrasta odpycha,
Agamemnon zaś w piersiach dzidę mu utopił.
Konający padł na wznak i krwią ziemię skropił,
Król wyrwał pocisk, trupa nastąpiwszy nogą.
Wtedy się z taką Nestor³⁴⁴ odzywa przestrogą:
— «Rycerze! Boga wojny uczniowie, Danaje³⁴⁵!
Niechaj mi się z was żaden w tyle nie zostaje,
By przyszedł do naw³⁴⁶ mnogim obciążony łupem.
Usiłujmy słać teraz nieprzyjaciół trupem;
Potem, gdy już Trojanie przestaną nacierać,
Będziecie, podług woli, zdobycze odzierać».
Tymi słowy zapala umysł boju chciwy³⁴⁷.
Byliby przed mężnymi uciekli Achiwy³⁴⁸
I aż w mieście szukali schronienia Trojanie,
Kiedy przy Ajnejaszu³⁴⁹ i Hektorze³⁵⁰ stanie
Helen³⁵¹, z wieszczów³⁵² najlepszy, i tak się odzywa:
— «Ajnejaszu! Hektorze! Na was dwu spoczywa
Lików³⁵³ i Trojan ufność, w was nadzieję kładą,
Wy pierwsi do wszystkiego i męstwem, i radą,
Biegajcie, zatrzymujcie lud trwożny przed bramy,
Bo się na nieprzyjaciół szyderstwo wydamy,
Jeśli wbiegłszy do miasta, na ręku żon padną.
Gdy wojsku oszczędzicie hańbę tak szkaradną
I męstwo zagrzejecie, my tu będziem stali;
Choćby z największą siłą Grecy nacierali.
Nie ustąpimy kroku; tak każe potrzeba.
Tymczasem ty, Hektorze, kochany od nieba³⁵⁴,
Idź do miasta, mów matce: niech matrony zwoła,
Z nimi niech do Pallady³⁵⁵ uda się kościoła Ofiara
I szatę, która wszystkich zbiorów jest ozdobą,
Najpiękniejszą, największą, niechaj weźmie z sobą
I złoży na kolanach błękitnej bogini.
Niech także zabić dla niej ślub święty uczyni
³⁴²Agamemnon (mit. gr.) — syn Atreusa, króla Myken, wódz greckiej wyprawy przeciw Troi, brat Menelaosa, którego żona, Helena, została porwana przez Trojan.
³⁴³tyż — ty z partykułą -ż.
³⁴⁴Nestor (mit. gr.) — król Pylos, najstarszy uczestnik wojny trojańskiej, symbol wieku i związanego z nim doświadczenia.
³⁴⁵Danaje — Grecy (dosł.: mieszkańcy Argos, założonego przez Danaosa).
³⁴⁶nawa (daw.) — statek, okręt.
³⁴⁷boju chciwy — żądny walki.
³⁴⁸przed… Achiwy — dziś popr. forma N.lm: przed Achajczykami (Grekami).
³⁴⁹Ajnejasz (mit. gr.) — lepiej znany jako Eneasz, bohater wojny trojańskiej, pojawia się w wielu mitach. Rzymski poeta Wergiliusz poświęcił mu poemat pt. Eneida.
³⁵⁰Hektor (mit. gr.) — syn Priama i Hekaby, króla Troi, brat Parysa i Helena.
³⁵¹Helen — syn Priama i Hekaby.
³⁵²wieszcz — tu: wróżbita.
³⁵³Likowie — obywatele Licji, sprzymierzeńcy Trojan
³⁵⁴od nieba — dziś popr.: przez niebo.
³⁵⁵Pallada (mit. gr.) — przydomek Ateny, bogini mądrości i sprawiedliwej wojny, w Iliadzie sprzyjającej Grekom.
[01.08.2026, Toruń]
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz