1. Otto Dix (Niemcy, 1891–1969)
Autoportret z paletą przed czerwoną zasłoną (1942)
Technika mieszana na drewnie, 100 x 80 cm.
Kunstmuseum, Stuttgart
„Nie, artyści nie powinni reformować ani nawracać. Są o wiele za nisko. Powinni jedynie dawać świadectwo” – Otto Dix w wywiadzie z 1958 roku
2. Otto Dix
Adwokat dr Fritz Glaser (1921)
Olej na płótnie, 105 x 80,5 cm.
Kolekcja prywatna
Glaser był wybitnym żydowskim prawnikiem i mecenasem sztuki w Dreźnie, który w okresie hiperinflacji w 1923 roku otworzył swój dom dla wielu ubogich artystów. Kiedy zlecił Dixowi wykonanie tego portretu, nieudany pucz Kappa z marca 1920 roku wywołał już pierwszą falę antysemityzmu, która później przyczyniła się do wzrostu popularności nazizmu. Wydaje się, że Dix podjął świadomą decyzję o podkreśleniu „żydowskich rysów” swojego przyjaciela i przedstawieniu go nie jako wykształconego i światowego prawnika, ale jako bezbronnego i odizolowanego członka prześladowanej mniejszości, który w obronnym geście splata dłonie i rozmyśla o swojej niepewnej przyszłości na ponurym tle budynku z zasłoniętymi oknami. W ten sposób Dix – zawsze przewidujący, w którą stronę wieje wiatr ducha czasu – daje nam pierwsze przejmujące przeczucie tragicznego losu europejskich Żydów.
3. Otto Dix
Tancerka Anita Berber (1925)
Tempera i olej na sklejce, 120 x 65 cm.
Fundacja Otto Dixa, Vaduz
Po okresie hiperinflacji w 1923 roku, kiedy to bochenek chleba kosztował w pewnym momencie miliard reichsmarków, amerykański kapitał wkroczył, by ożywić niemiecką gospodarkę. Począwszy od 1924 roku, kraj przeżył pięć lat prosperity i „dobrych czasów” – beztroskiego i nieco dekadenckiego świata przedstawionego w filmie „Kabaret”. Dix, który zaledwie kilka lat wcześniej malował inwalidów wojennych, odzwierciedlał nowego ducha czasu w wyborze swoich tematów.
4. Otto Dix
Salon I (1921)
Olej na płótnie, 86 x 120,5 cm.
Galerie der Stadt, Stuttgart
Cztery prostytutki siedzą przy stole i czekają na klientów. Każda z nich ma już swoje lata; wszystkie noszą tanie stroje, które nie są w stanie ukryć ich wieku. Był to jeden z pierwszych obrazów Dixa w stylu „nowej obiektywności”. Istniał również obraz towarzyszący, Salon II, który został skonfiskowany i zniszczony przez nazistów.
5. Otto Dix
Blueben und Vergehen [Wzrost i rozkład] (ok. 1911–1912)
Olej na tekturze, 63,5 x 48,5 cm.
Stadtmuseum, Bautzen
To wczesne dzieło Dixa pochodzi z okresu jego studiów w Szkole Sztuki i Rzemiosła w Dreźnie, który trwał od września 1910 r. do momentu jego powołania do służby wojskowej w sierpniu 1914 r. Po okresie intensywnego późnego impresjonizmu, charakteryzującego się obrazami pejzaży z Gery i Drezna, w 1912 r. nastąpiła faza, w której artysta zajmował się różnorodną tematyką. Do 1915 roku to przede wszystkim autoportrety i portrety przyjaciół motywowały go do adaptacji i przekształcania szerokiego spektrum artystycznych wrażeń, które jego pamięć eidetyczna pozwoliła mu zgromadzić w drezdeńskiej Galerii Starych Mistrzów oraz w galeriach awangardowych – wrażeń opartych na twórczości artystów od Dürera po Klingera i od van Gogha po futuryzm.
6. Otto Dix (niemiecki, 1891–1969)
Starszy robotnik na strychu (1920)
Olej na tekturze, 76 x 56 cm.
Miejska Kolekcja Sztuki w Haus der Heimat, Freital
[06.04.2026, Toruń]
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz