JAN KOCHANOWSKI - PIEŚNI, KSIĘGI PIERWSZE

 

Pieśń I  Intactis opulentior ²

Byś³ wszystko złoto posiadł, które — powiadają —

Gdzieś daleko gryfowie i mrówki⁴ kopają;⁵

Byś pałace rozwodził⁶ nie tylko na ziemi,

Lecz i morza kamieńmi zabudował ⁷ swemi;

Jesli⁸ dyjamentowe goździe ⁹ Mus ¹⁰ ma w ręku,

Któremi natwardszego¹² umie pożyć¹¹ sęku,

Ani ty wyswobodzisz serca z ciężkiej trwogi,

Ani z okrutnej śmierci sideł wyrwiesz nogi¹³.

Lepiej polnych Tatarów¹⁴ dawny zwyczaj niesie,

U których każdy swój dom wozi na kolesie¹⁵;

Lepszego rządu Gete grubi używają¹⁶,

Gdzie niwy¹⁷ nie mierzone¹⁸ wolne zboża dają¹⁹.

Tam niewinna²⁰ macocha dziatek pierwszej żony,

Sirót nędznych²¹, przestrzega wczasu²² z każdej strony²³;

Ani z wielkim posagiem męża rządzi²⁴, ani

Nadzieje kładzie w gładkim²⁵ miłosniku²⁶ pani.

Wielki posag rodziców postępki uczciwe,

A k temu obyczaje skromne i wstydliwe;

Występnych tam nie cierpią, lecz kto będzie krzywy,

Niech sie wierci, jako chce, nie zostanie żywy.

O, ktokolwiek będzie chciał mordy niecnotliwe

I domowe okrócić²⁷ najazdy krwie²⁸ chciwe,

Jesli pragnie ojczyzny ojcem być nazwany

I tymże na wysokich kolumnach pisany,

Niech objeździć swą wolą²⁹ śmie nieokróconą,

A jego sprawy przyszłe wieki więc wspomioną;

Ponieważ cnocie żywej³⁰ my źli, nie życzemy³¹,

Aż gdy nam z oczu zniknie, toż³² jej żałujemy.

Co po tych skargach próznych, jesli na występy

Przez spary — jako mówią — patrza urząd tępy³³?

Po co statut i prawa chwalebne stawiamy,

Jesli sie obyczajów dobrych nie trzymamy?

Nie odstraszą zbytecznym³⁴ ogniem zarażone

Kupca kraje chciwego ani przesadzone³⁵

Mrozem gwałtownym pola; żeglarze bywali³⁶

Wszystek świat, jako wielki³⁷, kołem objechali.

Ubóstwo, hańba wielka, każe człowiekowi

Czynić i cierpieć wszystko; już on i wstydowi

Mir dawno wypowiedział³⁸, i cnocie, niedbały,

Poświęconej nie myśli dostępować skały³⁹.

Albo my do spólnego skarbu⁴⁰, gdzie życzliwa

Ludzka pochwała i głos pospolity⁴¹ wzywa,

Albo w morze, przyczynę wszech nieszczęśliwości,

Perły, złoto i wielkiej kamienie drogości

Zarzućmy, jesli grzechów żałujem statecznie

I nieprawości swoich. Potrzeba kóniecznie

Złej napierwsze początki żądze⁴² wykorzenić,

A dziełem pracowitszym pieszczotę⁴³ odmienić.

Nie umie syn szlachecki na koń wsieść i w łowy

Na dziki źwierz z oszczepem jachać⁴⁴ niegotowy,

Lepiej kufla świadomy⁴⁵ albo kart pisanych⁴⁶,

Każesz li dać, i kostek, prawem zakazanych.

Więc ojciec krzywo przysiągł, wydarł sąsiadowi,

Gotując niegodnemu spadek potomkowi:

I przybywa-ć mu⁴⁷ rzkomo⁴⁸, ale nie wiem czemu,

Zawżdy na czymści schodzi państwu niesporemu⁴⁹.

2. intactis opulentior — pieśń jest parafrazą ody Horacego (Carmina III 24) noszącej tytuł Ad divites avaros (Do zachłannych bogaczy). Początek tej pieśni (incipit) stanowią słowa podane tu jako motto: „intactis opulentior”.

3. byś — tu: choćbyś.

4. gryfowie i mrówki — gryfy, mitologiczne ptaki posiadające duże skrzydła, orle dzioby i tułowia lwa; były strażnikami złota na pustyniach północnych Indii czy też w Arabii; tutaj wraz z mrówkami są przedstawione jako istoty strzegące skarbów i wydobywające złoto.

5. kopają (starop.) — kopią, wydobywają.

6. rozwodzić coś — budować na ogromnej przestrzeni. 

7. morza kamieńmi zabudował — jest to nawiązanie do metody budowania rzymskich willi; wprawdzie nie na morzu, ale na tamach czy kamiennych groblach wchodzących w morze.

8. jesli (starop.) — skoro.

9. dyjamentowe goździe — stalowe gwoździe. 

10. Mus — bogini konieczności (łac. Necessitas).

11. pożyć (strop.) — zniszczyć, pokonać. 

12. natwardszego (…) sęku (starop.) — ogromnej trudności (określenie przysłowiowe). 

13. Ani (…) wyswobodzisz (…), Ani (…) wyrwiesz — ani nie wyswobodzisz, ani nie wyrwiesz; w staropolszczyźnie przeczenie było zawarte w spójniku „ani”. 

14. polnych Tatarów — koczowniczych Tatarów, którzy są tu odpowiednikami Scytów z pieśni Horacego.

15. kolasa (tu forma N. lp: kolesie) — wóz chłopski, ciężarowy. 

16. Lepszego rządu Gete grubi używają — lepszy porządek jest u prymitywnych Getów, czyli u starożytnego ludu, koczującego nad Dunajem, uważanego za poprzednika Tatarów. 

17. niwa — tu: wydzielona część pola. 

18. nie mierzone — nie wymierzone na poszczególne działki, nie posiadające ustalonych granic. 

19. wolne zboża — dostępne dla wszystkich, stanowiące wspólną własność. 

20. niewinny (starop.; łac. innocens) — odznaczający się nieskazitelnymi obyczajami. 

21. nędzny* (starop.) — nieszczęśliwy. 

22. przestrzegać wczasu (starop.) — doglądać wygody. 

23. z każdej strony — tu: pod każdym względem. 

24. męża rządzi (starop.) — rządzi mężem. 

25. gładki (starop.) — piękny, urodziwy. 

26. miłosnik (starop.) — zalotnik, kochanek.

27. okrócić (starop.) — ukrócić, poskromić.

28. krwie (starop. D. lp rodz. ż.) — krwi. 

29. objeździć swą wolą (…) nieokróconą (starop.) — powściągnąć, opanować nieposkromioną samowolę. 

30. cnota żywa — prawdziwa cnota (inne możliwe rozumienie: cnota ludzi żywych). 

31. nie życzemy (starop.) — nie sprzyjamy.

32. toż (starop.) — dopiero wtedy.

33. Przez spary (…) patrza urząd tępy (starop.) — opieszały urząd patrzy pobłażliwie, „przez palce”. 

34. zbyteczny* (starop.) — nadmierny. 

35. przesadzony (starop.) — nadmiernie wypełniony. 

36. bywały (tu forma lm: bywali) — doświadczony; por. wyraz pokr.: bywalec. 

37. jako wielki — cały wielki.

38. Mir (…) wypowiedział (starop.) — zerwał pokój. Obecnie „wypowiada się” wojnę; wówczas mówiono: wypowiadam pokój, opowiadam wojnę.

39. dostępować skały (starop.) — zbliżać się do skały.

40. spólny skarb (starop.) — wspólny skarb; chodzi tu o skarb państwowy utworzony z podatków. 

41. pospolity (starop.) — powszechny; por. wyraz pokrewny: rzeczpospolita. 

42. żądze (starop. D. lp) — żądzy. 

43. pieszczota* (starop.) — wygodnictwo, zniewieściałość.

44. jachać (starop.) — jechać. 

45. kufla świadomy — znający się na kuflu, czyli na piciu alkoholu. 

46. karty pisane — malowane, służące do gry

47. przybywa-ć mu — przybywa ci mu, czyli: bogaci się.

48. rzkomo (starop.) — rzekomo, pozornie.

49. Zawżdy na czymści schodzi państwu niesporemu (starop.) — zawsze czegoś brakuje majątkowi, którego nie przybywa (inne rozumienie: zawsze czegoś brak, by zostać prawdziwym panem).

[12.11.2026, Toruń]

PLATON - PAŃSTWO (3)

 

[…]

— Więc do jakiejże spółki sprawiedliwy będzie lepszym spólnikiem niż kitarzysta³⁷, tak jak kitarzysta to lepszy spólnik niż sprawiedliwy, kiedy chodzi o wtór na kitarze?

— Do spółki pieniężnej ja przynajmniej tak uważam.

— Wiesz, Polemarchu, że tak; ale może oprócz tych wypadków, gdy chodzi o używanie pieniędzy. Kiedy za pieniądze trzeba wspólnie kupić konia albo sprzedać, wtedy lepszy ten, uważam, co się zna na koniach. No przecież?

— Wydaje się.

— No tak — a jak okręt, to budowniczy okrętów albo sternik.

— Zdaje się.

— Więc kiedy do czego trzeba srebra albo złota wspólnie użyć, sprawiedliwy więcej się przyda niż inni?

— Kiedy je trzeba u kogoś złożyć i być o nie pewnym, Sokratesie.

— Więc ty mówisz, że wtedy, kiedy nic nie trzeba z nim robić, tylko żeby leżało?

— No tak.

— Więc kiedy pieniądze niepotrzebne, wtedy do nich jest potrzebna sprawiedliwość?

— Może i tak.

— I sierpu, kiedy trzeba pilnować, sprawiedliwość się przyda — i spólnikom, i każdemu na własny rachunek — a jak go przyjdzie używać, to już umiejętność uprawy winnic?

— Widocznie.

— I tarczy, powiesz, i liry, kiedy trzeba strzec i nie używać ich do niczego, to sprawiedliwość się przyda, a jak używać, to już sztuka walczenia w zbroi i muzyka?

— Koniecznie.

— I tak w ogóle jest ze wszystkimi innymi rzeczami: jak tylko którejś potrzeba, to sprawiedliwość się nie przydaje, a jak tej rzeczy nie potrzeba, to sprawiedliwość potrzebna?

— Gotowo³⁸ tak być.

— Nieprawdaż więc, przyjacielu, że sprawiedliwość to może nie będzie nic takiego poważnego, jeżeli to jest właśnie coś potrzebnego do rzeczy niepotrzebnych.

VIII. Ale rozpatrzmy i taką rzecz. W walce na pięści albo w jakiejkolwiek innej, czy ten, co najlepiej potrafi wymierzać ciosy, nie potrafi zarazem najlepiej się osłaniać?

— Owszem, tak.

— A czy i ten, co potrafi się ustrzec choroby, nie potrafi jej zarazem skrycie zaszczepiać?

— Tak mi się wydaje.

— A więc i obozu strażnikiem dobrym będzie ten sam, co potrafi dobrze plany nieprzyjaciół wykradać i wyszpiegować inne ich zabiegi.

— Tak jest.

— Więc od czego ktoś jest dobry stróż, od tego i złodziej tęgi³⁹.

— Zdaje się.

— Więc jeżeli sprawiedliwy pieniędzy pilnować potrafi, to i kraść je potrafi najlepiej.

— Tak niby — powiada — tok myśli wskazuje.

— Otóż pokazuje się, że sprawiedliwy to jest jakby pewien złodziej. Bodaj żeś ty się tego nauczył z Homera. On przecież kocha dziadka Odyseuszowego⁴⁰ ze strony matki, Autolykosa, i powiada, że on wszystkich ludzi przewyższał — tak umiał kraść i przysięgać⁴¹. Więc zdaje się, że sprawiedliwość i według ciebie, i według Homera, i według Simonidesa — to będzie pewna sztuka złodziejska, oczywiście, że skierowana na dobro przyjaciół, a na szkodę wrogów. Czy nie tak mówiłeś?

— Ależ na Zeusa, nie tak; ja już nie wiem i sam, co mówiłem. To jedno tylko jeszcze mi się słuszne wydaje, że sprawiedliwość przynosi korzyść przyjaciołom, a szkodzi wrogom. […]

------------------------------------------------------------------------

³⁷kitarzysta — człowiek grający na kitarze, staroż. greckim instrumencie muzycznym będącym odmianą liry.

³⁸gotowo (daw. forma r.n.) — gotowe.

³⁹tęgi — mocny, dzielny, dobry w swojej dziedzinie.

⁴⁰Odyseusz (mit. gr.) — ulubieniec bogów, awanturnik, mężny, a przede wszystkim sprytny wojownik. Król Itaki, mąż Penelopy. Bohater Odysei, która opisuje jego dziesięcioletnią podróż powrotną spod Troi.

⁴¹z Homera. On przecież kocha (…) Autolykosa, i powiada, że (…) tak umiał kraść i przysięgać — zob. Odyseja

--------------------------------------------------------------------------

[...]

— A przyjaciele, to — mówisz — ci, którzy się każdemu wydają porządnymi ludźmi, czy też ci, którzy są porządnymi, choćby się takimi nie wydawali? A z wrogami tak samo?

— To przecież naturalne — powiada — że każdy się przyjaźnie odnosi do tych, których uważa za porządnych ludzi, a których ma za łotrów, tych nienawidzi.

— A czy się ludzie co do tego nie mylą i czy nie biorą za ludzi porządnych takich, którzy nimi nie są, a nieraz i wprost na odwrót?

— Mylą się.

— A więc dla takich ludzie dobrzy bywają wrogami, a ludzie źli są ich przyjaciółmi.

— No tak.

— A więc dla nich wtedy czymś sprawiedliwym będzie ludziom złym pomagać, a ludziom

dobrym szkodzić?

— Okazuje się.

— Ależ dobrzy to są ludzie sprawiedliwi; tacy, co to nikogo nie krzywdzą.

— Prawda.

— Więc, według twojego zdania, takim, którzy żadnej nikomu nie wyrządzaą krzywdy, sprawiedliwie będzie szkodzić.

— Nigdy w świecie — powiada — Sokratesie, to wygląda na myśl niemoralną.

— Więc tylko niesprawiedliwym — powiedziałem — sprawiedliwie można szkodzić, a sprawiedliwym trzeba pomagać?

— To już ładniej wygląda niż tamto.

— Zatem niejednemu z tych, Polemarchu, którzy się na ludziach pomylili, wypadnie szkodzić własnym przyjaciołom, bo to łotry, a nieprzyjaciołom pomagać, bo to ludzie dobrzy. W ten sposób powiemy coś wprost przeciwnego, niż Simonides mówił, według nas.

— No tak — powiada — zupełnie na to wychodzi. Więc zmieńmy tu coś. Bo możeśmy niesłusznie wzięli przyjaciela i nieprzyjaciela.

— Jakeśmy wzięli, Polemarchu?

— Że ten, co się wydaje porządny — to przyjaciel.

— No, a teraz — mówię — jak to zmienimy?

— Że przyjacielem jest ten — powiada — który się i wydaje, i jest porządny. A ten, który się tylko wydaje porządny, ale nie jest taki, ten się też wydaje przyjacielem, ale nim nie jest. A o nieprzyjacielu to samo zdanie.

— Więc według tej myśli zdaje się, że przyjacielem będzie człowiek dobry, a nieprzyacielem — zły.

— Tak.

— Zatem radzisz, żebyśmy coś dodali do określenia tego, co sprawiedliwe, a nie tak, jakeśmy to zrazu mówili, że sprawiedliwość polega na pomaganiu przyjacielowi i szkodzeniu wrogowi. Teraz powiemy w dodatku jeszcze tak: że sprawiedliwie jest dobrze czynić przyjacielowi, dlatego że dobry, a nieprzyjacielowi — szkodzić, dlatego że zły?

— Tak jest — powiada — zdaje mi się, że to chyba będzie dobrze powiedziane. […]

[09.11.2026, Toruń]

JULIUSZ SŁOWACKI - ANHELLI - ROZDZIAŁ VII

 

ROZDZIAŁ VII

• I rzekł Szaman: Oto już nie będziemy cudów okazywać, ani mocy Bożej, która w nas jest, ale płakać będziemy; bo zaszliśmy do ludzi, którzy nie widzą słońca.

• Ani nauk im dawać należy, bo ich więcej nauczyło nieszczęście; ani nadziei im dawać będziemy, bo nie uwierzą. W dekrecie, co je potępił, napisano było: na wieki!...

• Oto są kopalnie Sybiru!

• Stąpaj tu ostrożnie, bo ta ziemia brukowana jest ludźmi śpiącymi. Słyszysz? oto oddychają głośno, a niektórzy z nich jęczą i gadają przez sen:

• Jeden o matce swojej, drugi o siostrach i braciach, a trzeci o domie swoim i o téj, którą miłował sercem, i o łanach, gdzie mu się zboże kłaniało jak panu swemu, i szczęśliwi są teraz przez sen... lecz się obudzą.

• W innych kopalniach wyją zbrodniarze; lecz ta jest tylko grobem synów ojczyzny i pełna cichości.

• Łańcuch, co tu szczęka, smutny ma głos, a w sklepieniu są różne echa, i jedne echo, które mówi: Żałuję was.

• Gdy się litował Szaman, weszli strażnicy i żołnierze z lampami budzić śpiące do pracy.

• Powstali więc wszyscy z ziemi i rozbudzili się, i szli jak owce ze spuszczonemi głowami, oprócz jednego, który nie wstał, bo był umarł we śnie.

• Więc przystąpiwszy Anhelli do tych, co szli na pracę z młotami, zapytał jednego z nich cichym głosem: kto był ten umarły i z jakiej choroby skończył.

• Na to mu odpowiedział człowiek blady i aresztant.... Ten, o którego pytasz, księdzem był, ja go znałem; spowiadał żonę moją i dzieci w ojczyźnie.

• A gdy przyszła wojna, siadł na koń z krzyżem w ręku i z bosemi nogami; a gdy był ogień, przed szeregami stał, krzycząc: Za ojczyznę!... za ojczyznę!

• I przywołał go biskup i wydał katom w ręce, ale wprzódy zdjął z niego poświęcenie na rynku miejskim i wypuścił z rąk pastorał i omdlał.

• A kąty pochwycili człowieka Bożego i wepchnęli go w ciasną siermięgę, a potem go w niéj zamknęli z trudnością, bo był otyły ten człowiek, i stał bez ruchu jak rzecz martwa.

• Więc przywieziono go do kopalni, i udawał, że mu jest dobrze na sercu; alem ja widział, że był blady i smutny.

• I poddał się rozpaczy i sechł jak stare drzewo. A przystąpiwszy raz do niego rzekłem: Bój się Boga! dlaczego się gryziesz?

• I rzekł mi z wielką tajemnicą jak człowiek obłąkany: Zapomniałem wyrazów pacierza.... i pogroziwszy mi palcem, abym był cicho, odszedł.

• I zobaczyłem go raz, że brał w ciemności ołów zgniły i truciznę ową pożywał.

• A po kilku dniach rumieniec ceglany wyszedł mu na twarz, a ciało opadło na kościach jak zmoczone płótno namiotu, oczy zaś miał błyszczące.

• A dziś nie wiem jak umarł, bo oto spałem przy nim, a nie słyszałem, aby choć westchnął.

• A jeżeli macie serce, żałujcie go, bo go znam, był człowiek uczciwy.

• Więc Anhelli obróciwszy się do Szamana rzekł: To samobójca!

• Lecz Szaman zasłonił oczy i podniósłszy kawałek ołowiu z ziemi rzekł: Ten ołów zabójcą jest i doradzcą złym, bo mówił: Weź mię i zjedz, jam jest końcem i spokojnością.

• Ten ołów oszukańcom jest, bo się udał przed człowiekiem za Boga, który sam tylko

cierpienie kończy na wieki i serce uspakaja.

• A przeklęty, kto przed najmniejszym wichrem pada na ziemię i łamie się!..... podobny strzaskanej kolumnie.

• Lecz przed wichry silnemi i wam padać wolno... będziecie żałowani.

• Cóż więc! odmówią nam poświęconego cmentarza? Kto wie, jaki jest sen w

niepoświęconej mogile?

• Wszakże lepiej jest umierać w gromadce dzieci i wnucząt, które płaczą... i patrzeć na rozwijanie się drzew wiosennych, i mieć godzinę cichą.

• Gdy tak mówił Szaman, otoczyli go kołem nędzarze i rzekli: Dobrze nauczasz, jesteś człowiekiem z serca, a może przysłanym od Boga.

• Więc oto wiedz, że przed pięcia dniami upadła skała i zawaliła jeden z korytarzów, gdzie pracował człowiek pewny stary z pięcia synami, a strażnicy nie chcą jéj rozwalić prochem mówiąc: To długa praca, niech umrze.

• A my stajemy co dnia przy owej skale słuchać, czy jeszcze żyją; lecz nie słychać nic w tej jaskini, nawet jęku.

• Jeżeliś jest człowiek Boży, odwal kamień; może jeszcze żyje ojciec lub które z dzieci jego.

• Spraw przynajmniéj zadziwienie katom naszym uwolniwszy tych ludzi, albowiem pomrą z głodu.

• Przyprowadzili więc Szamana ku owej skale i stało się wielkie milczenie, a Szaman

podniósłszy oczy w górę modlił się.

• I przyszedł wiatr podziemny i wywrócił skałę, tak że otworzyła się czeluść ciemna i

głęboka, a żaden w nią nie śmiał wstąpić najpierwszy.

• Więc Szaman wziąwszy kaganiec wszedł do lochu po rozwalonych kamieniach, a za nim Anhelli i więźniowie.

• I okropny ujrzeli widok! Oto na ciele najmłodszego syna leżał ojciec, jak pies, co położy łapy na kości i gniewny jest.

• A oczy tego ojca otwarte błyszczały jak szkło, a czworo innych umarłych leżało w bliskości leżąc jedni na drugich.

• I spojrzawszy na nie Szaman rzekł: Co uczyniłem? Oto ojciec żyje, a synowie pomarli już. Dlaczegożem się modlił!

• Tak mówiąc wyszedł z lochu, a połowa zgrai szła za nim.

[08.11.2026, Toruń]

BIBLIA WARSZAWSKA - STARY TESTAMENT – I KSIĘGA MOJŻESZOWA [16]

 

Hagar i Ismael

16:1 A Saraj, żona Abrama, nie urodziła mu dzieci, lecz miała niewolnicę, Egipcjankę, imieniem Hagar.

16:2 Rzekła więc Saraj do Abrama: Oto Pan odmówił mi potomstwa, obcuj, proszę, z niewolnicą moją, może z niej będę miała dzieci. I usłuchał Abram rady Saraj.

16:3 Wzięła więc Saraj, żona Abrama, niewolnicę swą Hagar, Egipcjankę - było to po dziesięciu latach pobytu Abrama w ziemi kanaanejskiej - i dała ją za żonę mężowi swemu, Abramowi.

16:4 A on obcował z Hagar, i poczęła. Lecz gdy spostrzegła, że poczęła, zaczęła pogardzać panią swoją.

16:5 Wtedy rzekła Saraj do Abrama: Krzywdy mojej tyś winien! Ja sama dałam niewolnicę moją tobie za żonę, a ona, gdy spostrzegła, że poczęła, zaczęła mną pogardzać! Niech Pan będzie sędzią między mną a tobą.

16:6 Na to rzekł Abram do Saraj: Oto niewolnica twoja jest w ręku twoim, zrób z nią, co ci się podoba! A gdy ją Saraj chciała upokorzyć, uciekła od niej.

16:7 I znalazł ją anioł Pański przy źródle wód na pustyni, przy źródle na drodze do Szur,

16:8 I rzekł: Hagar, niewolnico Saraj, skąd przychodzisz i dokąd idziesz? A ona odpowiedziała: Uciekłam przed panią moją Saraj.

16:9 Na to rzekł do niej anioł Pański: Wróć do swej pani i oddaj się pod jej władzę!

16:10 Rzekł jeszcze do niej anioł Pański: Rozmnożę bardzo potomstwo twoje, tak iż z powodu mnogości nie będzie go można policzyć.

16:11 Nadto rzekł do niej anioł Pański: Oto poczęłaś i urodzisz syna, i nazwiesz go Ismael, bo Pan usłyszał o niedoli twojej.

16:12 Będzie to człowiek dziki, ręka jego będzie przeciwko wszystkim, a ręka wszystkich będzie przeciwko niemu, i będzie nastawał na wszystkich pobratymców swoich.

16:13 I nazwała Pana, który mówił do niej: Tyś Bóg, który mnie widzi, bo mówiła: Wszak oglądałam tutaj tego, który mnie widzi!

16:14 Dlatego nazwano tę studnię Studnią Żyjącego, który mnie widzi. Jest ona między Kadesz a Bered.

16:15 Potem Hagar urodziła Abramowi syna. Abram nadał synowi swemu, którego urodziła Hagar, imię Ismael.

16:16 A Abram miał osiemdziesiąt sześć lat, gdy Hagar urodziła mu Ismaela.

[08.11.2026, Toruń]

SZTUKA - ANNA CHODYREWSKA - ILUSTRATORKA

 

Malarka, ilustratorka książek i graficzka cyfrowa.

https://www.facebook.com/anna.hodirevskaya

Grafika zamieszczona za zgodą autorki

1. Ilustracja dla wydawnictwa „Literatura dziecięca”, 2026 r. „Misiu-główka”. W. Bianki. W ten upalny letni dzień w lesie było duszno i parno. Wyszedł więc na brzeg: tak przyjemnie owiewał go tu świeży wiatr. Misiu usiadł na trawie, składając przednie łapki na okrągłym brzuszku. Siedział jak mały człowieczek i spokojnie rozglądał się na boki.

2. Szkice i rozwój sceny na okładce nowego książki. Praca już oficjalnie się rozpoczęła. Poznajcie: zmęczonego Heryklesa, który cały rok biega za świętym jeleniem, i wściekłego Artemis, który przyszedł zapytać: "Dlaczego zraniłeś zwierzę?!". I on już setkował się z setką żałosnych chwil za kontakt z tym kontraktem od Króla Evrisphes.

3. Kocięta łobuzówka Dla wydawnictwa Dziecięca Literatura, 2026. Do zbioru opowiadania V. Bianki

4. Ilustracja „Niedźwiedź i jeż”. Dla wydawnictwa „Literatura dziecięca”, 2026 r. Do zbioru opowiadań W. Bianki

5. Ilustracja dla historii V.Bianki. Dla wydawnictwa "Dziecięca Literatura", 2026.

"W połowie jesieni, niedźwiedź wybrał sobie miejsce w górce na stoku, który był pokryty często drzewami fajerunku. Wyciągnął wąskie paski z korzeni fajerunku swoimi pazurami, wrzucił je do dół na stoku i posypał gęstym mchu na jego powierzchni. On gryzł wokół dnia, tak aby stworzył nad nim namiot. Wsiadł do niego i zasnął spokojnie. Ale nawet miesiąc nie minął, kiedy go znaleźli…"

6. Ilustracja do opowieści "Muzyk" autorstwa V. Bianki. Dla wydawnictwa Children's Literature. 2026

"Stary człowiek przeszedł za drzewem i zobaczył: na krawędzi drzewa było drzewo złamane przez piorun, z długimi szpikami, które wyrastały z niego. I pod drzewem siedział niedźwiedź, który wyciągnął jeden szpik z łapą. Niedźwiedź wyciągnął szpilki ku sobie i puścił go. Wyprostował, trząsł się, i w powietrzu brzmiał: 'Dzenn!..'" — gdy strunę śpiewała..."

[05.11.2026, Toruń]