1434.
A przecież mogłem zasnąć snem kamiennym, nie wybudzić się ze śpiączki. Tak mogło być i nie miałbym nic przeciwko temu, a stało się inaczej, więc nie ma o czym mówić – trzeba niestety żyć; a wiem jedno – karma wraca, słowo daję – może powrócić, choć nigdy nikomu źle nie życzyłem.
[13.11.2026, Toruń]
Byś3 wszystko złoto posiadł, które — powiadają —
Gdzieś daleko gryfowie i mrówki4 kopają;5
Byś pałace rozwodził6 nie tylko na ziemi,
Lecz i morza kamieńmi zabudował 7 swemi;
Jesli8 dyjamentowe goździe 9 Mus 10 ma w ręku,
Któremi natwardszego12 umie pożyć11 sęku,
Ani ty wyswobodzisz serca z ciężkiej trwogi,
Ani z okrutnej śmierci sideł wyrwiesz nogi13.
Lepiej polnych Tatarów14 dawny zwyczaj niesie,
U których każdy swój dom wozi na kolesie15;
Lepszego rządu Gete grubi używają16,
Gdzie niwy17 nie mierzone18 wolne zboża dają19.
Tam niewinna20 macocha dziatek pierwszej żony,
Sirót nędznych21, przestrzega wczasu22 z każdej strony23;
Ani z wielkim posagiem męża rządzi24, ani
Nadzieje kładzie w gładkim25 miłosniku26 pani.
Wielki posag rodziców postępki uczciwe,
A k temu obyczaje skromne i wstydliwe;
Występnych tam nie cierpią, lecz kto będzie krzywy,
Niech sie wierci, jako chce, nie zostanie żywy.
O, ktokolwiek będzie chciał mordy niecnotliwe
I domowe okrócić27 najazdy krwie28 chciwe,
Jesli pragnie ojczyzny ojcem być nazwany
I tymże na wysokich kolumnach pisany,
Niech objeździć swą wolą29 śmie nieokróconą,
A jego sprawy przyszłe wieki więc wspomioną;
Ponieważ cnocie żywej30 my źli, nie życzemy31,
Aż gdy nam z oczu zniknie, toż32 jej żałujemy.
Co po tych skargach próznych, jesli na występy
Przez spary — jako mówią — patrza urząd tępy33?
Po co statut i prawa chwalebne stawiamy,
Jesli sie obyczajów dobrych nie trzymamy?
Nie odstraszą zbytecznym34 ogniem zarażone
Kupca kraje chciwego ani przesadzone35
Mrozem gwałtownym pola; żeglarze bywali36
Wszystek świat, jako wielki37, kołem objechali.
Ubóstwo, hańba wielka, każe człowiekowi
Czynić i cierpieć wszystko; już on i wstydowi
Mir dawno wypowiedział38, i cnocie, niedbały,
Poświęconej nie myśli dostępować skały39.
Albo my do spólnego skarbu40, gdzie życzliwa
Ludzka pochwała i głos pospolity41 wzywa,
Albo w morze, przyczynę wszech nieszczęśliwości,
Perły, złoto i wielkiej kamienie drogości
Zarzućmy, jesli grzechów żałujem statecznie
I nieprawości swoich. Potrzeba kóniecznie
Złej napierwsze początki żądze42 wykorzenić,
A dziełem pracowitszym pieszczotę43 odmienić.
Nie umie syn szlachecki na koń wsieść i w łowy
Na dziki źwierz z oszczepem jachać44 niegotowy,
Lepiej kufla świadomy45 albo kart pisanych46,
Każesz li dać, i kostek, prawem zakazanych.
Więc ojciec krzywo przysiągł, wydarł sąsiadowi,
Gotując niegodnemu spadek potomkowi:
2. intactis opulentior — pieśń jest parafrazą ody Horacego (Carmina III 24) noszącej tytuł Ad divites avaros (Do zachłannych bogaczy). Początek tej pieśni (incipit) stanowią słowa podane tu jako motto: „intactis opulentior”.
3. byś — tu: choćbyś.
4. gryfowie i mrówki — gryfy, mitologiczne ptaki posiadające duże skrzydła, orle dzioby i tułowia lwa; były strażnikami złota na pustyniach północnych Indii czy też w Arabii; tutaj wraz z mrówkami są przedstawione jako istoty strzegące skarbów i wydobywające złoto.
5. kopają (starop.) — kopią, wydobywają.
6. rozwodzić coś — budować na ogromnej przestrzeni.
7. morza kamieńmi zabudował — jest to nawiązanie do metody budowania rzymskich willi; wprawdzie nie na morzu, ale na tamach czy kamiennych groblach wchodzących w morze.
8. jesli (starop.) — skoro.
9. dyjamentowe goździe — stalowe gwoździe.
10. Mus — bogini konieczności (łac. Necessitas).
11. pożyć (strop.) — zniszczyć, pokonać.
12. natwardszego (…) sęku (starop.) — ogromnej trudności (określenie przysłowiowe).
13. Ani (…) wyswobodzisz (…), Ani (…) wyrwiesz — ani nie wyswobodzisz, ani nie wyrwiesz; w staropolszczyźnie przeczenie było zawarte w spójniku „ani”.
14. polnych Tatarów — koczowniczych Tatarów, którzy są tu odpowiednikami Scytów z pieśni Horacego.
15. kolasa (tu forma N. lp: kolesie) — wóz chłopski, ciężarowy.
16. Lepszego rządu Gete grubi używają — lepszy porządek jest u prymitywnych Getów, czyli u starożytnego ludu, koczującego nad Dunajem, uważanego za poprzednika Tatarów.
17. niwa — tu: wydzielona część pola.
18. nie mierzone — nie wymierzone na poszczególne działki, nie posiadające ustalonych granic.
19. wolne zboża — dostępne dla wszystkich, stanowiące wspólną własność.
20. niewinny (starop.; łac. innocens) — odznaczający się nieskazitelnymi obyczajami.
21. nędzny* (starop.) — nieszczęśliwy.
22. przestrzegać wczasu (starop.) — doglądać wygody.
23. z każdej strony — tu: pod każdym względem.
24. męża rządzi (starop.) — rządzi mężem.
25. gładki (starop.) — piękny, urodziwy.
26. miłosnik (starop.) — zalotnik, kochanek.
27. okrócić (starop.) — ukrócić, poskromić.
28. krwie (starop. D. lp rodz. ż.) — krwi.
29. objeździć swą wolą (…) nieokróconą (starop.) — powściągnąć, opanować nieposkromioną samowolę.
30. cnota żywa — prawdziwa cnota (inne możliwe rozumienie: cnota ludzi żywych).
31. nie życzemy (starop.) — nie sprzyjamy.
32. toż (starop.) — dopiero wtedy.
33. Przez spary (…) patrza urząd tępy (starop.) — opieszały urząd patrzy pobłażliwie, „przez palce”.
34. zbyteczny* (starop.) — nadmierny.
35. przesadzony (starop.) — nadmiernie wypełniony.
36. bywały (tu forma lm: bywali) — doświadczony; por. wyraz pokr.: bywalec.
37. jako wielki — cały wielki.
38. Mir (…) wypowiedział (starop.) — zerwał pokój. Obecnie „wypowiada się” wojnę; wówczas mówiono: wypowiadam pokój, opowiadam wojnę.
39. dostępować skały (starop.) — zbliżać się do skały.
40. spólny skarb (starop.) — wspólny skarb; chodzi tu o skarb państwowy utworzony z podatków.
41. pospolity (starop.) — powszechny; por. wyraz pokrewny: rzeczpospolita.
42. żądze (starop. D. lp) — żądzy.
43. pieszczota* (starop.) — wygodnictwo, zniewieściałość.
44. jachać (starop.) — jechać.
45. kufla świadomy — znający się na kuflu, czyli na piciu alkoholu.
46. karty pisane — malowane, służące do gry
47. przybywa-ć mu — przybywa ci mu, czyli: bogaci się.
48. rzkomo (starop.) — rzekomo, pozornie.
49. Zawżdy na czymści schodzi państwu niesporemu (starop.) — zawsze czegoś brakuje majątkowi, którego nie przybywa (inne rozumienie: zawsze czegoś brak, by zostać prawdziwym panem).
[12.11.2026, Toruń]
[…]
— Więc do jakiejże spółki sprawiedliwy będzie lepszym spólnikiem niż kitarzysta³⁷, tak jak kitarzysta to lepszy spólnik niż sprawiedliwy, kiedy chodzi o wtór na kitarze?
— Do spółki pieniężnej ja przynajmniej tak uważam.
— Wiesz, Polemarchu, że tak; ale może oprócz tych wypadków, gdy chodzi o używanie pieniędzy. Kiedy za pieniądze trzeba wspólnie kupić konia albo sprzedać, wtedy lepszy ten, uważam, co się zna na koniach. No przecież?
— Wydaje się.
— No tak — a jak okręt, to budowniczy okrętów albo sternik.
— Zdaje się.
— Więc kiedy do czego trzeba srebra albo złota wspólnie użyć, sprawiedliwy więcej się przyda niż inni?
— Kiedy je trzeba u kogoś złożyć i być o nie pewnym, Sokratesie.
— Więc ty mówisz, że wtedy, kiedy nic nie trzeba z nim robić, tylko żeby leżało?
— No tak.
— Więc kiedy pieniądze niepotrzebne, wtedy do nich jest potrzebna sprawiedliwość?
— Może i tak.
— I sierpu, kiedy trzeba pilnować, sprawiedliwość się przyda — i spólnikom, i każdemu na własny rachunek — a jak go przyjdzie używać, to już umiejętność uprawy winnic?
— Widocznie.
— I tarczy, powiesz, i liry, kiedy trzeba strzec i nie używać ich do niczego, to sprawiedliwość się przyda, a jak używać, to już sztuka walczenia w zbroi i muzyka?
— Koniecznie.
— I tak w ogóle jest ze wszystkimi innymi rzeczami: jak tylko którejś potrzeba, to sprawiedliwość się nie przydaje, a jak tej rzeczy nie potrzeba, to sprawiedliwość potrzebna?
— Gotowo³⁸ tak być.
— Nieprawdaż więc, przyjacielu, że sprawiedliwość to może nie będzie nic takiego poważnego, jeżeli to jest właśnie coś potrzebnego do rzeczy niepotrzebnych.
VIII. Ale rozpatrzmy i taką rzecz. W walce na pięści albo w jakiejkolwiek innej, czy ten, co najlepiej potrafi wymierzać ciosy, nie potrafi zarazem najlepiej się osłaniać?
— Owszem, tak.
— A czy i ten, co potrafi się ustrzec choroby, nie potrafi jej zarazem skrycie zaszczepiać?
— Tak mi się wydaje.
— A więc i obozu strażnikiem dobrym będzie ten sam, co potrafi dobrze plany nieprzyjaciół wykradać i wyszpiegować inne ich zabiegi.
— Tak jest.
— Więc od czego ktoś jest dobry stróż, od tego i złodziej tęgi³⁹.
— Zdaje się.
— Więc jeżeli sprawiedliwy pieniędzy pilnować potrafi, to i kraść je potrafi najlepiej.
— Tak niby — powiada — tok myśli wskazuje.
— Otóż pokazuje się, że sprawiedliwy to jest jakby pewien złodziej. Bodaj żeś ty się tego nauczył z Homera. On przecież kocha dziadka Odyseuszowego⁴⁰ ze strony matki, Autolykosa, i powiada, że on wszystkich ludzi przewyższał — tak umiał kraść i przysięgać⁴¹. Więc zdaje się, że sprawiedliwość i według ciebie, i według Homera, i według Simonidesa — to będzie pewna sztuka złodziejska, oczywiście, że skierowana na dobro przyjaciół, a na szkodę wrogów. Czy nie tak mówiłeś?
— Ależ na Zeusa, nie tak; ja już nie wiem i sam, co mówiłem. To jedno tylko jeszcze mi się słuszne wydaje, że sprawiedliwość przynosi korzyść przyjaciołom, a szkodzi wrogom. […]
------------------------------------------------------------------------
³⁷kitarzysta — człowiek grający na kitarze, staroż. greckim instrumencie muzycznym będącym odmianą liry.
³⁸gotowo (daw. forma r.n.) — gotowe.
³⁹tęgi — mocny, dzielny, dobry w swojej dziedzinie.
⁴⁰Odyseusz (mit. gr.) — ulubieniec bogów, awanturnik, mężny, a przede wszystkim sprytny wojownik. Król Itaki, mąż Penelopy. Bohater Odysei, która opisuje jego dziesięcioletnią podróż powrotną spod Troi.
⁴¹z Homera. On przecież kocha (…) Autolykosa, i powiada, że (…) tak umiał kraść i przysięgać — zob. Odyseja
--------------------------------------------------------------------------
[...]
— A przyjaciele, to — mówisz — ci, którzy się każdemu wydają porządnymi ludźmi, czy też ci, którzy są porządnymi, choćby się takimi nie wydawali? A z wrogami tak samo?
— To przecież naturalne — powiada — że każdy się przyjaźnie odnosi do tych, których uważa za porządnych ludzi, a których ma za łotrów, tych nienawidzi.
— A czy się ludzie co do tego nie mylą i czy nie biorą za ludzi porządnych takich, którzy nimi nie są, a nieraz i wprost na odwrót?
— Mylą się.
— A więc dla takich ludzie dobrzy bywają wrogami, a ludzie źli są ich przyjaciółmi.
— No tak.
— A więc dla nich wtedy czymś sprawiedliwym będzie ludziom złym pomagać, a ludziom
dobrym szkodzić?
— Okazuje się.
— Ależ dobrzy to są ludzie sprawiedliwi; tacy, co to nikogo nie krzywdzą.
— Prawda.
— Więc, według twojego zdania, takim, którzy żadnej nikomu nie wyrządzaą krzywdy, sprawiedliwie będzie szkodzić.
— Nigdy w świecie — powiada — Sokratesie, to wygląda na myśl niemoralną.
— Więc tylko niesprawiedliwym — powiedziałem — sprawiedliwie można szkodzić, a sprawiedliwym trzeba pomagać?
— To już ładniej wygląda niż tamto.
— Zatem niejednemu z tych, Polemarchu, którzy się na ludziach pomylili, wypadnie szkodzić własnym przyjaciołom, bo to łotry, a nieprzyjaciołom pomagać, bo to ludzie dobrzy. W ten sposób powiemy coś wprost przeciwnego, niż Simonides mówił, według nas.
— No tak — powiada — zupełnie na to wychodzi. Więc zmieńmy tu coś. Bo możeśmy niesłusznie wzięli przyjaciela i nieprzyjaciela.
— Jakeśmy wzięli, Polemarchu?
— Że ten, co się wydaje porządny — to przyjaciel.
— No, a teraz — mówię — jak to zmienimy?
— Że przyjacielem jest ten — powiada — który się i wydaje, i jest porządny. A ten, który się tylko wydaje porządny, ale nie jest taki, ten się też wydaje przyjacielem, ale nim nie jest. A o nieprzyjacielu to samo zdanie.
— Więc według tej myśli zdaje się, że przyjacielem będzie człowiek dobry, a nieprzyacielem — zły.
— Tak.
— Zatem radzisz, żebyśmy coś dodali do określenia tego, co sprawiedliwe, a nie tak, jakeśmy to zrazu mówili, że sprawiedliwość polega na pomaganiu przyjacielowi i szkodzeniu wrogowi. Teraz powiemy w dodatku jeszcze tak: że sprawiedliwie jest dobrze czynić przyjacielowi, dlatego że dobry, a nieprzyjacielowi — szkodzić, dlatego że zły?
— Tak jest — powiada — zdaje mi się, że to chyba będzie dobrze powiedziane. […]
[09.11.2026, Toruń]
ROZDZIAŁ VII
I rzekł Szaman: Oto już nie będziemy cudów okazywać, ani mocy Bożej, która w nas jest, ale płakać będziemy; bo zaszliśmy do ludzi, którzy nie widzą słońca.
Ani nauk im dawać należy, bo ich więcej nauczyło nieszczęście; ani nadziei im dawać będziemy, bo nie uwierzą. W dekrecie, co je potępił, napisano było: na wieki!...
Oto są kopalnie Sybiru!
Stąpaj tu ostrożnie, bo ta ziemia brukowana jest ludźmi śpiącymi. Słyszysz? oto oddychają głośno, a niektórzy z nich jęczą i gadają przez sen:
Jeden o matce swojej, drugi o siostrach i braciach, a trzeci o domie swoim i o téj, którą miłował sercem, i o łanach, gdzie mu się zboże kłaniało jak panu swemu, i szczęśliwi są teraz przez sen... lecz się obudzą.
W innych kopalniach wyją zbrodniarze; lecz ta jest tylko grobem synów ojczyzny i pełna cichości.
Łańcuch, co tu szczęka, smutny ma głos, a w sklepieniu są różne echa, i jedne echo, które mówi: Żałuję was.
Gdy się litował Szaman, weszli strażnicy i żołnierze z lampami budzić śpiące do pracy.
Powstali więc wszyscy z ziemi i rozbudzili się, i szli jak owce ze spuszczonemi głowami, oprócz jednego, który nie wstał, bo był umarł we śnie.
Więc przystąpiwszy Anhelli do tych, co szli na pracę z młotami, zapytał jednego z nich cichym głosem: kto był ten umarły i z jakiej choroby skończył.
Na to mu odpowiedział człowiek blady i aresztant.... Ten, o którego pytasz, księdzem był, ja go znałem; spowiadał żonę moją i dzieci w ojczyźnie.
A gdy przyszła wojna, siadł na koń z krzyżem w ręku i z bosemi nogami; a gdy był ogień, przed szeregami stał, krzycząc: Za ojczyznę!... za ojczyznę!
I przywołał go biskup i wydał katom w ręce, ale wprzódy zdjął z niego poświęcenie na rynku miejskim i wypuścił z rąk pastorał i omdlał.
A kąty pochwycili człowieka Bożego i wepchnęli go w ciasną siermięgę, a potem go w niéj zamknęli z trudnością, bo był otyły ten człowiek, i stał bez ruchu jak rzecz martwa.
Więc przywieziono go do kopalni, i udawał, że mu jest dobrze na sercu; alem ja widział, że był blady i smutny.
I poddał się rozpaczy i sechł jak stare drzewo. A przystąpiwszy raz do niego rzekłem: Bój się Boga! dlaczego się gryziesz?
I rzekł mi z wielką tajemnicą jak człowiek obłąkany: Zapomniałem wyrazów pacierza.... i pogroziwszy mi palcem, abym był cicho, odszedł.
I zobaczyłem go raz, że brał w ciemności ołów zgniły i truciznę ową pożywał.
A po kilku dniach rumieniec ceglany wyszedł mu na twarz, a ciało opadło na kościach jak zmoczone płótno namiotu, oczy zaś miał błyszczące.
A dziś nie wiem jak umarł, bo oto spałem przy nim, a nie słyszałem, aby choć westchnął.
A jeżeli macie serce, żałujcie go, bo go znam, był człowiek uczciwy.
Więc Anhelli obróciwszy się do Szamana rzekł: To samobójca!
Lecz Szaman zasłonił oczy i podniósłszy kawałek ołowiu z ziemi rzekł: Ten ołów zabójcą jest i doradzcą złym, bo mówił: Weź mię i zjedz, jam jest końcem i spokojnością.
Ten ołów oszukańcom jest, bo się udał przed człowiekiem za Boga, który sam tylko
cierpienie kończy na wieki i serce uspakaja.
A przeklęty, kto przed najmniejszym wichrem pada na ziemię i łamie się!..... podobny strzaskanej kolumnie.
Lecz przed wichry silnemi i wam padać wolno... będziecie żałowani.
Cóż więc! odmówią nam poświęconego cmentarza? Kto wie, jaki jest sen w
niepoświęconej mogile?
Wszakże lepiej jest umierać w gromadce dzieci i wnucząt, które płaczą... i patrzeć na rozwijanie się drzew wiosennych, i mieć godzinę cichą.
Gdy tak mówił Szaman, otoczyli go kołem nędzarze i rzekli: Dobrze nauczasz, jesteś człowiekiem z serca, a może przysłanym od Boga.
Więc oto wiedz, że przed pięcia dniami upadła skała i zawaliła jeden z korytarzów, gdzie pracował człowiek pewny stary z pięcia synami, a strażnicy nie chcą jéj rozwalić prochem mówiąc: To długa praca, niech umrze.
A my stajemy co dnia przy owej skale słuchać, czy jeszcze żyją; lecz nie słychać nic w tej jaskini, nawet jęku.
Jeżeliś jest człowiek Boży, odwal kamień; może jeszcze żyje ojciec lub które z dzieci jego.
Spraw przynajmniéj zadziwienie katom naszym uwolniwszy tych ludzi, albowiem pomrą z głodu.
Przyprowadzili więc Szamana ku owej skale i stało się wielkie milczenie, a Szaman
podniósłszy oczy w górę modlił się.
I przyszedł wiatr podziemny i wywrócił skałę, tak że otworzyła się czeluść ciemna i
głęboka, a żaden w nią nie śmiał wstąpić najpierwszy.
Więc Szaman wziąwszy kaganiec wszedł do lochu po rozwalonych kamieniach, a za nim Anhelli i więźniowie.
I okropny ujrzeli widok! Oto na ciele najmłodszego syna leżał ojciec, jak pies, co położy łapy na kości i gniewny jest.
A oczy tego ojca otwarte błyszczały jak szkło, a czworo innych umarłych leżało w bliskości leżąc jedni na drugich.
I spojrzawszy na nie Szaman rzekł: Co uczyniłem? Oto ojciec żyje, a synowie pomarli już. Dlaczegożem się modlił!
Tak mówiąc wyszedł z lochu, a połowa zgrai szła za nim.
[08.11.2026, Toruń]
Hagar i Ismael
16:1 A Saraj, żona Abrama, nie urodziła mu dzieci, lecz miała niewolnicę, Egipcjankę, imieniem Hagar.
16:2 Rzekła więc Saraj do Abrama: Oto Pan odmówił mi potomstwa, obcuj, proszę, z niewolnicą moją, może z niej będę miała dzieci. I usłuchał Abram rady Saraj.
16:3 Wzięła więc Saraj, żona Abrama, niewolnicę swą Hagar, Egipcjankę - było to po dziesięciu latach pobytu Abrama w ziemi kanaanejskiej - i dała ją za żonę mężowi swemu, Abramowi.
16:4 A on obcował z Hagar, i poczęła. Lecz gdy spostrzegła, że poczęła, zaczęła pogardzać panią swoją.
16:5 Wtedy rzekła Saraj do Abrama: Krzywdy mojej tyś winien! Ja sama dałam niewolnicę moją tobie za żonę, a ona, gdy spostrzegła, że poczęła, zaczęła mną pogardzać! Niech Pan będzie sędzią między mną a tobą.
16:6 Na to rzekł Abram do Saraj: Oto niewolnica twoja jest w ręku twoim, zrób z nią, co ci się podoba! A gdy ją Saraj chciała upokorzyć, uciekła od niej.
16:7 I znalazł ją anioł Pański przy źródle wód na pustyni, przy źródle na drodze do Szur,
16:8 I rzekł: Hagar, niewolnico Saraj, skąd przychodzisz i dokąd idziesz? A ona odpowiedziała: Uciekłam przed panią moją Saraj.
16:9 Na to rzekł do niej anioł Pański: Wróć do swej pani i oddaj się pod jej władzę!
16:10 Rzekł jeszcze do niej anioł Pański: Rozmnożę bardzo potomstwo twoje, tak iż z powodu mnogości nie będzie go można policzyć.
16:11 Nadto rzekł do niej anioł Pański: Oto poczęłaś i urodzisz syna, i nazwiesz go Ismael, bo Pan usłyszał o niedoli twojej.
16:12 Będzie to człowiek dziki, ręka jego będzie przeciwko wszystkim, a ręka wszystkich będzie przeciwko niemu, i będzie nastawał na wszystkich pobratymców swoich.
16:13 I nazwała Pana, który mówił do niej: Tyś Bóg, który mnie widzi, bo mówiła: Wszak oglądałam tutaj tego, który mnie widzi!
16:14 Dlatego nazwano tę studnię Studnią Żyjącego, który mnie widzi. Jest ona między Kadesz a Bered.
16:15 Potem Hagar urodziła Abramowi syna. Abram nadał synowi swemu, którego urodziła Hagar, imię Ismael.
16:16 A Abram miał osiemdziesiąt sześć lat, gdy Hagar urodziła mu Ismaela.
[08.11.2026, Toruń]
Malarka, ilustratorka książek i graficzka cyfrowa.
https://www.facebook.com/anna.hodirevskaya
Grafika zamieszczona za zgodą autorki
1. Ilustracja dla wydawnictwa „Literatura dziecięca”, 2026 r. „Misiu-główka”. W. Bianki. W ten upalny letni dzień w lesie było duszno i parno. Wyszedł więc na brzeg: tak przyjemnie owiewał go tu świeży wiatr. Misiu usiadł na trawie, składając przednie łapki na okrągłym brzuszku. Siedział jak mały człowieczek i spokojnie rozglądał się na boki.
2. Szkice i rozwój sceny na okładce nowego książki. Praca już oficjalnie się rozpoczęła. Poznajcie: zmęczonego Heryklesa, który cały rok biega za świętym jeleniem, i wściekłego Artemis, który przyszedł zapytać: "Dlaczego zraniłeś zwierzę?!". I on już setkował się z setką żałosnych chwil za kontakt z tym kontraktem od Króla Evrisphes.
3. Kocięta łobuzówka Dla wydawnictwa Dziecięca Literatura, 2026. Do zbioru opowiadania V. Bianki
4. Ilustracja „Niedźwiedź i jeż”. Dla wydawnictwa „Literatura dziecięca”, 2026 r. Do zbioru opowiadań W. Bianki
5. Ilustracja dla historii V.Bianki. Dla wydawnictwa "Dziecięca Literatura", 2026.
"W połowie jesieni, niedźwiedź wybrał sobie miejsce w górce na stoku, który był pokryty często drzewami fajerunku. Wyciągnął wąskie paski z korzeni fajerunku swoimi pazurami, wrzucił je do dół na stoku i posypał gęstym mchu na jego powierzchni. On gryzł wokół dnia, tak aby stworzył nad nim namiot. Wsiadł do niego i zasnął spokojnie. Ale nawet miesiąc nie minął, kiedy go znaleźli…"
6. Ilustracja do opowieści "Muzyk" autorstwa V. Bianki. Dla wydawnictwa Children's Literature. 2026
"Stary człowiek przeszedł za drzewem i zobaczył: na krawędzi drzewa było drzewo złamane przez piorun, z długimi szpikami, które wyrastały z niego. I pod drzewem siedział niedźwiedź, który wyciągnął jeden szpik z łapą. Niedźwiedź wyciągnął szpilki ku sobie i puścił go. Wyprostował, trząsł się, i w powietrzu brzmiał: 'Dzenn!..'" — gdy strunę śpiewała..."
