Johannes Vermeer - Dziewczyna z perłą

Johannes Vermeer  -  Dziewczyna z perłą

CHMURKA I WICHEREK

...życie tutaj jest także fikcją, choć nie zawsze...

Down with the fascists Trump and Netanyahu!

22 listopada 2026

MAREK TULLIUSZ CYCERON - LISTY (1)

 

Cycero do Attyka Tuskulanum, między kwietniem a lipcem r. 67

1.

Kiedy byłem w Tuskulanum1 (to za twoje: „kiedy byłem w Keramejku" 2) — kiedy więc tam byłem, niewolnik wysłany z Rzymu przez twoją siostrę3 oddał mi twój list i oznajmił, że tego samego dnia po południu ma ona kogoś do ciebie wyprawić 4. Odpisuję ci więc na list, ale z braku czasu piszę tak krótko.

2. Przede wszystkim obiecuję ci ułagodzić naszego przyjaciela5, lub może nawet całkowicie odzyskać dla ciebie jego przyjaźń. Już przedtem sam z siebie to robiłem, teraz zaś tym bardziej będę się o to starał i tym energiczniej u niego zabiegał, że z listu twego widzę, jak bardzo tego pragniesz. Chcę, abyś zdał sobie sprawę, że jest on dotknięty do głębi; ponieważ jednak nie widzę żadnej po- ważnej po temu przyczyny, ufam głęboko, że będzie wierny swym obowiązkom i ulegnie memu wpływowi.

3. Moje posągi i Hermerakle6 załaduj, proszę, zgodnie z tym, co piszesz, jak ci będzie najdogodniej; a także, jeśli znajdziesz coś stosownego dla dobrze znanego ci miejsca7, przede wszystkim zaś, co uznasz za odpowiednie dla palestry8 i gimnazjum. Piszę do ciebie siedząc właśnie tutaj, tak że samo miejsce dodaje mi bodźca. Polecam ci ponadto płaskorzeźby, które mógłbym umieścić w sztukaterii ścian przedsionka, oraz dwie rzeźbione pokrywy do studni.

4. Pamiętaj, nie obiecuj nikomu swojej biblioteki9, choćbyś znalazł nie wiem jakiego zapalonego miłośnika, bo ja ciułam wszystkie swoje oszczędności, abym mógł sobie zdobyć tę pociechę na starość.

5. Co się tyczy mego brata10, wierzę, że jest tam tak, jak zawsze pragnąłem i jak się starałem. Wiele jest tego oznak, nie najmniejsza zaś ta, że twoja siostra jest brzemienna.

6. Jeśli idzie o moje wybory11, pamiętam, że ci dałem wolną rękę, i już od dawna zapowiadam naszym wspólnym przyjaciołom, oczekującym twego przybycia, że nie tylko ciebie nie zapraszałem, ale nawet zabroniłem ci przyjeżdżać, ponieważ wiem, iż jest dla ciebie daleko ważniejsze, abyś teraz załatwił swoje sprawy, niż dla mnie twoja obecność przy wyborach. Dlatego chciałbym, abyś miał takie uczucie, jakbym to ja cię tam posłał w swojej sprawie. Zastaniesz mnie zaś — i usłyszysz to od przyjaciół — tak względem ciebie usposobionego, jak gdybym osiągnął powodzenie nie tylko w twojej obecności, lecz i dzięki tobie. Moja mała Tullia wyznacza ci termin, lecz nie pozywa poręczyciela12.

------------------------------------------------------------------------------

1 Tuskulanum — ulubione miejsce pobytu Cycerona, jego wiejska posiadłość i willa pod miejscowością Tuskulum (nieco ponad 20 km na południowy wschód od Rzymu, willa sama znajdować się miała w sąsiedztwie dzisiejszej miejscowości Grottaferrata na wzgórzu zwanym dziś delie Ginestre). Posiadłość tę nabył Cycero zupełnie niedawno, może w r. 68. Jego późniejsze dialogi filozoficzne pt. „Rozprawy tuskulańskie i „O wróżbiarstwie” rozgrywają się właśnie w tej tuskulańskiej willi.

2 Keramejkos, północno-zachodnia dzielnica Aten. Cytowanych przez Cycerona słów, będących najprawdopodobniej jakąś reminiscencją z literatury greckiej, użył Attyk w swoim liście, na który Cycero mu odpowiada.

3 Por. list 1. przyp. 1.

4 Listy wysyłano w starożytności (jeśli idzie o osoby prywatne) przez okazje albo przez umyślnych posłańców. Cycero dowiedziawszy się, że posłaniec taki ma się udać do Attyka od jego siostry, korzysta ze sposobności, aby załączyć swój list.

5 Mowa o Lukcejuszu, por. list 1, przyp. 4.

6 Hermerakle są to hermy (por. list l, przyp. 6) z podwójnym popiersiem, z jednej strony przedstawiającym Hermesa, a z drugiej Heraklesa.

7 Mowa o tej części willi tuskulańskiej Cycerona, którą lubił on nazywać „swoją Akademią": było to boisko do ćwiczeń gimnastycznych z przynależnymi do niego budynkami jak łazienki itp., a nadto z obszernym portykiem, przeznaczonym w większej jeszcze mierze niż do ćwiczeń gimnastycznych, do rozmów i do odpoczynku. Za wzór w jego urządzeniu służyły Cyceronowi gimnazja ateńskie, które, jak Akademia i Liceum, stały się siedzibą słynnych szkół filozoficznych.

8 palestra oznacza tu właściwe boisko sportowe w obrębie wyżej opisanego gimnazjum.

9 Attyk był nie tylko znawcą sztuki, ale i bibliofilem. W latach późniejszych, po powrocie do Rzymu prowadził wielkie (na swe czasy) przedsiębiorstwo wydawnicze. W Atenach nabył widocznie jakąś ciekawą bibliotekę, grecką oczywiście, którą jego przyjaciel chętnie by od niego odkupił, ale brak mu na razie funduszów. O bibliotece tej była już poprzednio mowa w ich korespondencji z r. 67, a Cycero wróci do niej jeszcze w liście z początku roku 66 (por. list 3, przyp. 11), ciągle jeszcze nie mogąc sobie na nią pozwolić. Te wzmianki o bibliotece, w dodatku greckiej, w okresie ożywionej działalności publicznej Cycerona, świadczą o niegasnącym jego zainteresowaniu problemami teoretycznymi.

10 Por. list 1, przyp. 1.

11 Cycero ubiegał się wówczas o godność pretora na r. 66. Dalsze słowa listu mówią o kampanii wyborczej i o niekoniecznym udziale w niej Attyka.

12 Aluzja do zakończenia listu poprzedniego.



[22.11.2026, Toruń]

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz