KOLOROWANKI (2) STANISŁAW WYSPIAŃSKI

Dramaturg, poeta, malarz, grafik, projektant, postać wielce znacząca dla polskiej kultury, związana z Krakowem jak żadna inna… Stanisław Wyspiański (1869-1907) - dzisiaj w kawiarence ten autor genialnego „Wesela” występuje jako malarz.

Przeze mnie szczególnie lubiany za portrety kobiet i dzieci, charakteryzujące się niezwykłą harmonią świeżych, pastelowych barw w kreśleniu postaci bliskich artyście, pogodnie zamyślonych, subtelnych, wyrazistych i w swej istocie pięknych jak ta „Główka dziewczynki”.

Jako że najświetniejszy okres twórczości Wyspiańskiego przypada na okres w kulturze przełomu wieków XIX i XX zwanego secesją, przeto i w niektórych jego pracach portretowych, występuje typowa dla tego stylu roślinna ornamentacja, co można ujrzeć chociażby w „Portrecie Helenki”, córce artysty.

Jeszcze bardziej styl secesyjny ukazuje się w projektach malarskich na szkle. Oto oryginalna postać „Madonny z Dzieciątkiem”

Wyspiański korzystał również z ołówka, zwłaszcza interpretując tematy mitologiczne. W „Popiersiu Wenus-Aurory” secesyjnej odwadze w ukazywaniu obnażonego piękna kobiety towarzyszy ekspresja uczuć.

„Macierzyństwo” to jeden z moich najukochańszych obrazów Stanisława Wyspiańskiego. Hołd złożony macierzyństwu przypomina setki i tysiące obrazów Matki Boskiej Karmiącej. Tu jednak świętą postacią jest zwyczajna kobieta. Myślę, że zastosowanie przez artystę techniki pastelowej, ociepla wizerunek ukazanych postaci: matki i dziecka.  

Związany  z miejscem urodzenia i uprawianej twórczości Krakowem Wyspiański nie mógł nie dostrzec piękna tego grodu, w którym historia i architektura splata się z naturą, tworząc niemal gotową kompozycję do odegrania olejem na płótnie. „Planty o świcie” są  takim właśnie obrazem.

Chochoł, typowa konstrukcja - wiązka słomy sporządzana w celu nieprzemarzania wrażliwej na mróz rośliny doczekała się w Wyspiańskiego „Weselu” nowego, symbolicznego znaczenia. W obrazie „Chochoły nocą” występują te tajemnicze widma na Plantach.

I na koniec Stanisław Wyspiański w jednym z autoportretów, o ornamentyce Art Nouveau.

[08.10.2017, Dobrzelin]