Johannes Vermeer - Dziewczyna z perłą

Johannes Vermeer  -  Dziewczyna z perłą

CHMURKA I WICHEREK

...życie tutaj jest także fikcją, choć nie zawsze...

Down with the fascists Trump and Netanyahu!

17 sierpnia 2025

DANTE - BOSKA KOMEDIA - PIEKŁO - ROZDZIAŁ XIII

 

(Krąg VII. Koło drugie: samobó􀰗cy, Piotr a Vineis, gracze.)


Jeszcze przechodził Nessus bród czerwony,

Gdyśmy wchodzili w las dalszym pochodem,

W las pusty, żadną ścieżką nieznaczony.

Tam liść na drzewach czarny, nie zielony,

Gałęzie krzywe, zwikłane niezmiernie,

Zamiast owoców trucizna i ciernie.

W gęstszej zarośli nie mieszka zwierz dziki,

Co się kłem znęca nad żyzną doliną,

Między Korneto a rzeką Cecyną¹⁹⁴.

Tam gniazda mają harpije¹⁹⁵, straszydła,

Które ze Strofad przegnały Trojanów

Na nieznajome wody oceanów,

Smutnym proroctwem trwożąc wędrowniki¹⁹⁶;

Szyja, twarz ludzkie, a szerokie skrzydła,

Brzuch pierzem kryty, nogi ze szponami,

A napełniają cały las żalami.

Mistrz tak się ozwał po milczeniu długim;

«Wiedz, że iść będziesz wciąż obwodem drugim¹⁹⁷

Póty, aż wstąpisz w step okropnych piasków.

Dlatego dobrze wytężaj tu oko.

A rzeczy ujrzysz tak dziwne jak mary,

Co z ust mych słysząc, nie dałbyś mi wiary».

Już las jękami pobrzmiewał szeroko;

Nie widząc, co jest przyczyną tych wrzasków,

Stanąłem jak słup i tak żem się zdumiał,

Że mistrz mój sądził, jakobym rozumiał,

Iż te jęczenia wyszły z piersi żywych

Jakichś zakrytych dla nas nieszczęśliwych!

I mistrz rzekł do mnie: «Ot złam gałąź krzywą,

A błąd swój poznasz». Jam wnet niecierpliwą

Wyciągnął rękę i gałąź uszczyknął¹⁹⁸.

«Po co mnie łamiesz?» nagle pień zakrzyknął;

Krwią cały sczerniał i znów mówił z krzykiem:

«Dlaczego szarpiesz mnie z sercem tak dzikiem?

Byliśmy ludźmi, jesteśmy drzewami,

Więcej litości mógłbyś mieć nad nami,

Choćbyśmy byli robactwa duszami».

Jak jednym końcem gore zapalona,

A drugim syczy, skrzy głownia zielona.

Ziejąc powietrze, co się w niej zagrzewa,

Tak krew i słowa szły z pnia tego drzewa.

I upuściłem gałązkę pod nogi,

Stając jak człowiek potruchlały z trwogi.

«Zraniona duszo!» mistrz mój odpowiedział:

«Gdyby on wierzył w to, co jednak wiedział,

Czytając moje na ziemi poema¹⁹⁹,

Nigdy by ręki nie podniósł na ciebie.

Widząc, że pełnej w tę rzecz wiary nie ma,

Uszczknąć twą gałąź poradziłem jemu,

Co, wierz mi, sobie wyrzucam samemu.

Lecz chciej, kim byłeś, powiedzieć poecie,

On z niepamięci twe imię odgrzebie,

-----------------------------------------------------------------------------------------

¹⁹⁴Korneto — miasteczko w byłym państwie papieskim; Cecina — rzeka wpadaąca do morza między Liworno a Piombino. Tam są gęste lasy i zarośla, w których znajdują się dziki, sarny i jelenie.

¹⁹⁵harpije — dziś: harpie; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca.

¹⁹⁶harpije, (…) Które ze Strofad przegnały Trojanów (…) smutnym proroctwem trwożąc wędrowniki — Harpie, według Eneidy Wergiliusza, wróżyły Trojanom na wyspach Morza Jońskiego po grecku zwanych Strofady, że wiele na morzach przez głód i burze ucierpią, nim dopłyną do lądu i miasto murem otoczą.

¹⁹⁷Wiedz, że iść będziesz wciąż obwodem drugim — Jest to drugi oddział kręgu siódmego, gdzie są karani gwałtownicy, co się dopuścili gwałtu na swoich osobach i dobrach.

¹⁹⁸uszczyknął — dziś popr.: uszczknął; tu: forma wydłużona dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca.

¹⁹⁹Gdyby on wierzył w to, co jednak wiedział, czytając moje na ziemi poema — Wirgiliusz w trzeciej pieśni Eneidy opowiada, że Eneasz odłamując gałąź od drzewa, posłyszał głos Polidora.

On twoją pamięć odświeży na świecie,

Gdzie ma powrócić i żyć tam na nowo».

A drzewo: «Nęcisz mnie tak słodką mową,

Milczeć nie mogę, lecz ostrzeżcie sami,

Jeśli za długo mówić będę z wami.

Jestem ten, który rządził Fryderykiem²⁰⁰,

Od jego serca dwa klucze trzymałem,

Pierwszy zamykał, drugi je otwierał

Jak własny zamek; w jego państwie całem

Byłem jedynym jego powiernikiem,

On mnie podnosił i na mnie się wspierał;

Ja tak gorliwy byłem w tym zaszczycie,

Że przezeń sen mój straciłem i życie.

Lecz nierządnica²⁰¹, co w dworzan nacisku

Bezwstydnym okiem strzelała dla zysku,

Powszednia klęska i dworów zakała,

Zażegła wszystkie przeciw mnie umysły.

I tak zawistni iskrą po iskierce

Na mnie Augusta²⁰² zapalili serce,

Że z dwojga słońc-ócz noc dla mnie się stała,

Jak wodne bańki mi źrenice prysły.

A dusza moja, możem był zbyt hardy,

Wierząc, że śmiercią zetrze piętno wzgardy,

Mnie uczyniła przeciw mnie samego

Niesprawiedliwym ze sprawiedliwego.

Klnę się na świeży korzeń tego drzewa,

Żem nigdy wiary przez mój wstręt przyrodny²⁰³

Nie zdradził pana, co był jej tak godny!

Gdy w świat z was który wrócić się spodziewa,

Podnieś mą pamięć, która ugodzona

Grotem zawiści leży tam i kona».

Po krótkiej przerwie mówił mi Wirgili:

«Kiedy on milczy, nie trać drogiej chwili,

Mów, pytaj jego, chcąc coś więcej wiedzieć».

A ja: «Ty, w myślach umiejący czytać,

Wiesz lepiej, o co i jak go zapytać,

A co by dało mojej chęci sytość:

Bo ja bym jemu nie mógł nic powiedzieć,

Tak mnie w tej chwili przytłoczyła litość».

Mistrz mówił za mnie: «Jeżeli skłoniony

Ten oto człowiek prośbami twojemi,

Wiernie, jak pragniesz, spełni je na ziemi;

Powiedz mi jeszcze, duchu uwięziony,

Jako się dusza w tych węzłach zamyka?

Mów, czy choć jedną kiedy jaka siła

Z jej tak twardego ciała wyzwoliła?»

Pień silnym wiatrem świsnął mi nad głową,

A wiatr ten w takie zamienił się słowo:

------------------------------------------------------------------------------------

²⁰⁰Jestem ten, który rządził Fryderykiem — Duch tu mówiący jest Piotr a Vineis, z gminu urodzony, sławny prawnik w Kapui, ulubieniec cesarza Fryderyka II, podniesiony do najwyższych godności w państwie, otrzymał na koniec urząd kanclerza. Fryderyk II oskarżonego o zdradę kazał wtrącić do więzienia i oczy mu wyłupić. Zrozpaczony ulubieniec cesarski tak nagłą zmianą losu, rozbiciem głowy o mur więzienia w roku 1249 życie sobie odebrał. Ten Piotr Dewiń nie tylko jako uczony mąż stanu, ale jako poeta słynął na dworze Fryderyka, lubiącego poezje. Sonety jego uważane są za najdawniejsze pomniki poezji włoskiej w tym rodzaju.

²⁰¹nierządnica — [tu:] zawiść.

²⁰²August — [tu:] cesarz.

²⁰³przyrodny — przyrodzony, wrodzony.

-------------------------------------------------------------------------------

«Krótko odpowiem²⁰⁴. Kiedy dusza dzika

Samochcąc z swojej klatki się wymyka,

Zaraz w krąg siódmy Minos ją odsyła.

I bez wyboru jej miejsca w tym lesie

Los ją tam rzuca, gdzie ją wiatr zaniesie.

Tam i kiełkuje jako z ziarnem plewa,

Puszcza latorośl, staje się pniem drzewa;

Harpije drzewa karmiąc się liściami.

Robią mu boleść; ząb, co go bezcześci,

Otwiera przejście dla tejże boleści.

Jak innym duszom i nam by się chciało

Zebrać swe prochy rozwiane wiatrami;

Lecz nie nam w swoje ubierać się ciało,

Bo chcieć niesłusznie za życia, czy w grobie.

Mieć to, co sami odejmujem sobie.

My je przywleczem w tę puszczę żałobną,

A każde ciało zawiśnie osobno

Na drzewie swego cierpiącego cienia».

Jeszcześmy pilne dawali baczenia,

Sądząc, że pień chce mówić jakieś słowa,

Kiedy nas wrzawa zadziwiła nowa,

Jak łowca, który posłyszy trąb wrzawę,

Gdy dzik na przesmyk swój ściąga obławę

I wystrzał broni, i łowców hałasy.

Gdy zwierza²⁰⁵ ryczą, a ich rykiem lasy.

Oto na lewo, snadź²⁰⁶ dwaj nieszczęśliwi²⁰⁷

Nadzy, podarci, zda się na pół żywi,

Tak szybko wbiegli w lasu przesmyk wąski,

Że idąc drobne łamali gałązki.

«Chodź sam tu, śmierci! będziesz pożądaną!»

Rzekł pierwszy, drugi z tyłu krzyczał: «Lano²⁰⁸!

Pewno tak rączą nie pędziłeś stopą

Gdyś biegł do boju pod Pieve del Topo».

Rzekł i w krzak zapadł, snadź²⁰⁹ tchu w nim nie stało,

On i krzak, zda się, jedno tworzył ciało,

Psy czarne lasem, bez tropu i szlaku,

Biegły samopas, snadź głodne krwi duchów

Jako brytany spuszczone z łańcuchów

I potępieńca, który skrył się w krzaku,

Zwietrzywszy pyskiem gryzły i szarpały;

A potem ciało podarte w kawały

------------------------------------------------------------------------------

²⁰⁴Krótko odpowiem — w następnych wierszach pięknie i plastycznie przedstawia poeta karę tych, co się dopuścili gwałtu przeciw swojemu życiu, to jest samobójców. Ponieważ samobójca nie oczekując na przyrodzone rozwiązanie powszechnego przeznaczenia, sam siebie strąca w otchłań piekielną, więc i w tym kręgu spada bez oznaczonego miejsca dla siebie, tam, gdzie go wiatr zaniesie. Dusza, którą on środkiem przeciwnym naturze

wyzwolił z jej ciała, podobnież przeciw swojej naturze w drzewie uwięziona być musi. Wrodzony ludziom przestrach śmierci, który w chwili poczęcia zamiaru samobójstwa musiał samobójcy wyobrazić się w postaci trupa i po zgonie, w wieczności widzi samobójca blisko siebie w postaci ciała, które kiedyś po sądzie ostatecznym zawieszone będzie na drzewie, co więzi taką duszę.

²⁰⁵zwierza — zwierzęta; tu: forma skrócona dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca.

²⁰⁶snadź (daw.) — zapewne, widocznie, prawdopodobnie.

²⁰⁷na lewo (…) dwaj nieszczęśliwi — Tu poeta namiętnych marnotrawców swojego mienia, a szczególniekantowników jako grzeszników innego rodzaju wyraźnie odróżnia od nierozmyślnych i marnotrawców, o których w pieśni VII wspomina. Gdy tamci tylko bezcelowym trudem mordują się, ci przeciwnie, wściekłyminamiętnościami szczwani są jak psami.

²⁰⁸Lano — głośny kostera i szuler włoski, w bitwie pod Pieve del Topo, lubo mógł ratować się ucieczką, sam szukał śmierci, jako jedynej ucieczki od nędzy, w jaką wtrąciło go namiętne marnotrawstwo. Daremnie on w piekle śmierci w pomoc przyzywa, ażeby umknąć od pogoni: dlatego wyszydza go Jakub, drugi współtowarzysz jego marnotrawstwa.



[17.08.2025, Toruń]


SZEŚĆ TYGODNI LATA (7) SZKIC

 

Zaszliśmy do Jadwigi, kobiety o szlachetnej urodzie, chociaż może nadmiernie zniszczonej życiem, ale silnej i na pierwszy rzut oka pracowitej. Miała sześćdziesiąt jeden i wyglądała na swój wiek; częste przeżywanie na świeżym powietrzu sprawiało, że jej twarz była szara, lecz, o dziwo, pozbawiona zmarszczek. Mieszkała z córką, Adelą dobiegającą do trzydziestki; ta z kolei nic a nic do matki nie była podobna, szczupła, kruczowłosa, z długą szyją jak u tancerek z baletu, a prześliczne ciemno-piwne oczy stanowiły o jej niepowtarzalnej urodzie. W tych oczach musiał się zakochać pewien mężczyzna ze stolicy; pobyli trochę razem i z tego związku bardzo młodego związku narodziła się Lea, dziś dziesięcioletnia wnuczka Jadwigi. Panicz ze stolicy kiedy dowiedział się o ciąży Adeli, przepadł bez wieści. Ciężarna dziewczyna dała sobie spokój z szukaniem ojca Lei. Wiedziała, że w wychowaniu córki pomoże matka i ojciec Wiesław, w tym czasie już leśniczy; babcia i dziadek Adeli niestety już nie żyli.

Adela skończyła szkołę ogrodniczą i na tym poziomie edukacji pozostała. Jej zasługą było utworzenie wokół gospodarstwa pięknego ogrodu kwiatowo-warzywnego, który opisano i sfotografowano w jednym z pism zajmujących się popularyzacją ogrodów. Obecnie córka Jadwigi pracowała w zakładzie przetwórczych owoców i warzyw mieszczącym się w Bukowcu.

Wiesława nie było w domu – miał jakąś konferencję z odczytami dla pracowników leśnych w Hajnówce i skorzystał z okazji, aby zabrać z sobą Leę, która była oczkiem w głowie leśniczego; ten wróżył jej wyśmienitą karierę w leśnictwie, widząc ją nawet w nadleśnictwie, a nawet w ministerstwie – taka zdolna i zakochana w lesie była.

Przyjęto nas, czyli mnie i mojego cicerone – Włodzimierza Wielemborka niezwykle gościnnie, myśląc pewnie, że jesteśmy wczasowiczami, których zwykła ciekawość rzuciła w te strony. Zajadaliśmy się jajecznicą z kurkami – pierwszy raz miałem w ustach coś takiego. Jadwiga poczęstowała też nas bimbrem własnej roboty i dopiero wtedy otworzyłem przed gospodynią prawdziwy powód mojej wizyty.

Opowiedziałem paniom, że istotnie spędzam wakacje w miasteczku, że jestem pisarzem i kończę swoją ostatnią powieść i że właścicielka hoteliku Irys dostarczyła mi pudło z rękopisami pamiętników, które w ramach ogłoszonego konkursu, napłynęły z różnych części kraju. I stało się tak, że sięgnąłem pierwszy z brzegu pamiętnik, który jest autorstwa…

- pani, pani Jadwigo.

Jadwiga tak jak stała, tak podskoczyła z radości i niedowierzania.

- Pan to znalazł, coś niesamowitego, myślałam, że zaginął bezpowrotnie, bo wie pan, co się stało z tą nauczycielką, która ten konkurs wymyśliła…

- Tak, wiem. Właścicielka pensjonatu wyjaśniła mi to, opowiadając o tej tragicznej historii.

- Mamo, ty nigdy mi nie mówiłaś o tym, że pisałaś pamiętnik i w dodatku na konkurs – wtrąciła się do rozmowy Adela.

- To były dawne czasy, trudne, powojenne. Wtedy, pisząc ten pamiętnik, myślałam, że to, co robię jest ważne, że pozostawiam po sobie jakąś pamiątkę. Jeśli pan – spojrzała na mnie, oczekując, aż wypowiem swoje przynajmniej imię, co niezwłocznie uczyniłem – panie Adamie, mógłby mi ten pamiętnik zwrócić, to dowiedziałabyś się czegoś więcej nie tylko o czasach powojennych, ale i o historii rodziny.

- Będę się starał się opublikować pani pamiętnik, ale i kilka, kilkanaście innych, ale oczywiście w takiej czy innej formie, zwrócę pani oryginał.

Jeszcze tego samego dnia, a ściemniało się bardzo, udaliśmy się z Jadwigą, Adelą i małżeństwem osiadłym po starych Heintzach na grób autochtonów. Idąc, pani Jadwiga przypominała sobie, jakie stosunki łączyły jej rodziców z Heintzami, opowiadała o tym, co już przeczytałem w pamiętniku Jadwigi, jak to starzy „Polako-Niemcy” ukryli rodzinę Ochockich przed bandami, a potem o tym, że się okazało, iż Heintzowie to właściwie zniemczeni Polacy, którzy do końca swoich dni życia kazali o sobie mówić, że są polskimi Warmiakami.

Okazało się, że na grobie Heintzów były kwiaty, zasuszone i nieco zmierzwione przez upał, ale były.

Pani Jadwiga powiedziała, że starsi ludzie mieszkający w tej wiosce, pamiętają zmarłych i dzisiaj odnoszą się do ich grobów z szacunkiem.

- Czy nie tak powinno być? - zapytała rysując prawą dłonią znak krzyża.


[17.08.2025, Toruń]

16 sierpnia 2025

ZAPISKI EMIGRANTA (1335 – 1336) PO WODĘ. ROZMOCZONY JAK CHLEB.

1335.

Zrobiło się gorąco, nie powiem. Zanotowałem u siebie w pokoju / aneksie kuchennym temperaturę 29,3 stopnia. Gołębie oczywiście wpadają na wodę (wystawiłem im w takim półlitrowym plastykowym pojemniku, przywiązanym do sznurka przytroczonego z drugiej strony do kaloryfera), Masza leży plackiem na chłodnych płytkach, a ja robię sobie przewiew. Idzie też mnóstwo wody. Dzisiaj muszę uzupełnić zapasy, raczej z rana, choć mówią, że przejdzie jakiś zachodni front i się oziębi o jakieś 8 stopni.


1336.

Sutener nie podpisał tej ustawy o zamrożeniu cen prądu i o wiatrakach. Co na to Tusk? Nic, jak zwykle spóźniony, bawi się wpisami na X-ie. Motyla noga, on naprawdę uważa, że można kierować rządem, państwem za pomocą wpisów na portalach społecznościowych. Tragedia, jak nasz premier daje się ogrywać – brutal, cham i przygłup batyr ograł go w sprawie tej konferencji w Berlinie, a Tusk ruki po szwam, mina grabarza i cytuje nam wyjątki z konstytucji. Nie ma tam blisko rządu jakiegoś PR-owca, który wytłumaczyłby premierowi, żeby od czasu do czasu spojrzał w lustro, bo jak nie, to dołączy do pismarszałka hołowni? Wspominałem już nieśmiało o tym, że rozważany jest Sikorski na premiera. Coraz bardziej skłaniam się ku tej propozycji. Sikorski nie jest wprawdzie moim ulubieńcem, nigdy nim nie był, ale byłby lepszy niż Tusk, który przypomina rozmoczony w wodzie chleb rzucony na zanętę dla słodkowodnych ryb.



[16.08.2025, Toruń] 

14 sierpnia 2025

SZTUKA - SZTUKA WEIMARSKA (3)

 

17. Frans Masereel,

„Kot na klatce schodowej”, 1928.



18. Artysta nieznany

„Portret robotnika”, 1930



19. Max Beckmann (Niemcy, 1884-1950)

Marzenie, 1921.



20. Bernhard Kretzschmar,

„Śmierć sekretarza”, 1922,



21. Karl Hubbuch (Niemcy, 1891-1979)

„Zwiędły słonecznik”, ok. 1923



22. Franz M. Jansen, 4 lutego 1885, Kolonia jako Franz Lambert Jansen - 21 maja 1958,

Büchel (Ruppichteroth), Siegkreis, niemiecki malarz i grafik.

Był ważnym przedstawicielem sztuki nowoczesnej i niemieckiego ekspresjonizmu.



23. Hans Grundig,

„Marsz głodowy”, 1932.

Marsze głodowe odbywały się w wielu krajach podczas Wielkiego Kryzysu, głównie w latach 1931-1933.



24. Magnus Zeller (Niemcy, 1888-1972).

"Pijacy", 1920

Zeller był ekspresjonistycznym malarzem i grafikiem, którego prace zostały zniesławione przez narodowych socjalistów jako "zdegenerowane". Zabroniono mu kupowania materiałów malarskich, a jego prace zostały pokazane na niesławnej wystawie w 1937 roku.





[14.08.2025, Toruń]

12 sierpnia 2025

ZAPISKI EMIGRANTA (1334) JESZCZE JEDEN PIĘKNY DZIEŃ, W KTÓRYM ŻYJĘ.

 

1334.

Wstaje dzień. Teraz najpierw o szóstej. Na wsi kogut budzi domowników, a mnie para gołębi i jeśli nie padam o tej porze dnia, to rzucam im jakieś jedzonko, bo głodne gotowe są wejść do mieszkania, na szczęście tylko na parapet, i gruchać nad głową.

Najlepiej śpi mi się pomiędzy szóstą a dziewiątą – przynajmniej wtedy zasypiam bez liczenia baranów, ale ostatnio potrafię wstać około ósmej. Sprzątam wtedy pokoik, właściwie sprzątam biurko, które służy mi za podstawę pod laptopa, a także konsumuję na nim nocne posiłki, konsumuję i piję: herbata czarna, herbata smakowa, mięta, czasami rumianek, wapno w płynie albo saszetka z żurawiną przepisana przez lekarza ostatniego kontaktu, jest też kawa, niekoniecznie prawdziwa, bo przyzwyczaiłem się do zbożowej (Anatol) w saszetkach – lepiej smakuje od Inki. Tak więc rano mam na biurku minimum 7 kubków z płynami, końcówką płynów pozostałych po „orgii” kolacyjnej. A zapomniałem jeszcze o półtoralitrowej wodzie gazowanej i właściwie to od niej zaczynam nowy dzień. W proteście przeciwko dyrektywie unijnej po odkręceniu butelki nożykiem albo nożyczkami oddzielam nakrętkę od butelki i przypominam sobie jak to drzewiej na osiedlu, na którym mieszkałem, wystawiony był kosz na nakrętki z przeznaczeniem jego zawartości na pomoc dla chorego dziecka. W całej gminie stały takie kosze i, jak sądzę, w całym kraju, w szkołach zbierano plastykowe nakrętki na jakiś szlachetny cel. A rok temu jakaś debilka od Tuska albo najpewniej od hołowni tłumaczyła w telewizorze, że konieczność przytwierdzania na stałe nakrętki do butelki nie wpłynie na zbieranie nakrętek w intencji chorych dzieci. Za taką głupią wypowiedź takiego kopa zasadziłbym tej pani, że chyba krążyłaby do dzisiaj jako podły i sztuczny satelita Ziemi.

Pewnie każdy z nas widzi, że świat, przynajmniej Europa, skręca na prawo, że pojawia się prawicowy ekstremizm, który panoszy się przedstawiając idiotyczne, populistyczne hasła. Skąd to się bierze? Myślę, że głównie z takich unijnych pomysłów jak ten z plastykowymi nakrętkami, bo jak nie będziemy odrywać nakrętek od butelek, to uratujemy ludzkość. A przecież wystarczyłoby obok pojemników na śmieci wstawić zwykłe kartonowe pudełko i poprosić ludzkość miast i wsi, aby wrzucała w nie właśnie nakrętki. Daję sobie zdrową nogę uciąć, że lepiej by się stało niż jest obecnie. Ale urzędnicy unijni w końcu kasę dostają, więc kombinują, co by tu zrobić, aby ludzi wkurzyć, a wymyślą, żeby ogródków nie było, a to faktycznie zmuszają do jeżdżenia elektrykami, choć jakoś elektrycznego napędu nie instalują w czołgach czy samolotach, a to znów mamy dokładać jedną szybę do dwóch, które już mamy w oknach. Przesadzam, to fakt, ale założenie jest takie, aby jednostka w tym super państwie miała niewiele albo nic do powiedzenia i doprowadza to nas do takiego miejsca w „Rejsie”: - "Więc dlatego z punktu mając na uwadze, że ewentualna krytyka może być, tak musimy zrobić, żeby tej krytyki nie było. Tylko aplauz i zaakceptowanie".

No i wyobraźmy sobie, że mamy takiego człowieka daleko na prawo ode mnie. Czyta on takie banialuki, przysłuchuje się i… zaczyna ganiać emigrantów, których nie ma, wybiłby wszystkich o innym kolorze skóry, zapominając o tym, że to Europejczycy najeżdżali tubylców obu Ameryk i Afryki, i wycinali w pień ludność, którą przy okazji grabili.

Na śniadanie to różnie – dwie kromki chleba z masłem, żółtym serem i pomidorem albo cztery kromki, z tym że dwie zostaną na obiad. A na obiad bulion rosołowy z kostki, ewentualnie też ziemniaki z mielonym, ogórek kiszony lub garść kapusty kiszonej (w zeszłym roku robiłem taką surówkę, uzupełniając kapustę startą marchewką i jabłkami). Dzisiaj jabłka są rarytasem, niżej sześciu złotych za kilogram nie schodzą, są po siedem, osiem, a nawet dziesięć złotych za kilogram w kraju, który jest potentatem w produkcji jabłek. Już mandarynki, pomarańcze i banany są ci u nas tańsze – widać, że polscy rolnicy przerzucili się na uprawę egzotycznych owoców. Nikt tego nie kontroluje, bo rząd ma ważniejsze sprawy – produkcję broni i amunicji dla Ukrainy.

Jedyna nadzieja w AI – może sztuczna inteligencja wyjaśni, dlaczego nie stać mnie na truskawki, wiśnie, czereśnie i jabłka.



[12.08.2025, Toruń]

11 sierpnia 2025

PROZĘ CZYTAM - GABRIEL GARCIA MARQUEZ - MIŁOŚĆ W CZASACH ZARAZY.

 

I DZIELĘ SIĘ…


[...]

Pośród huku petard, bicia w bębny, kolorowych lampionów nad drzwiami i wrzasku żądnych pokoju tłumów, Florentino Ariza błądził jak lunatyk aż do świtu, przypatrując się zabawie przez łzy, odurzony halucynacją, iż to nie Bóg, ale właśnie on narodził się tej nocy.

Obłęd pogłębił się w następnym tygodniu, w godzinę sjesty, gdy nie żywiąc jakichkolwiek nadziei udał się pod dom Ferminy Dazy i zobaczył ją i ciotkę siedzące u drzwi wejściowych w cieniu migdałowców. Była to plenerowa powtórka tego samego obrazu, który ujrzał podczas pierwszego popołudnia w pokoju szwalniczym: dziewczynka udzielająca ciotce lekcji czytania. Ale tym razem Fermina Daza, już nie w szkolnym mundurku, wyglądała zupełnie inaczej, ubrana była bowiem w lnianą, opadającą jej z ramion niczym peplum, plisowaną suknię, głowę zaś przystrojoną miała wiankiem ze świeżych gardenii, co nadawało jej wygląd bogini w koronie. Florentino Ariza wybrał w parku takie miejsce, aby z całą pewnością go zauważono, usiadł na ławce i już nawet nie udając, że czyta, siedział z otwartą książką i utkwił oczy w zwodniczej pannie, która nie odwzajemniła mu się nawet litościwym spojrzeniem. Początkowo sądził, że nauka pod migdałowcami jest tymczasową odmianą spowodowaną być może przeciągającym się remontem, ale w ciągu następnych dni zrozumiał, że Fermina Daza będzie tam, w zasięgu jego wzroku, przez wszystkie popołudnia, o tej samej porze przez trzy miesiące wakacji i przekonanie to dodało mu otuchy. Nie miał wrażenia, aby został dostrzeżony, nie zauważył żadnej oznaki zainteresowania czy niechęci, ale jej obojętność opromieniona była tak odmiennym blaskiem, iż zagrzewało go to do wytrwałości.

Nieoczekiwanie pewnego popołudnia pod koniec stycznia ciotka odłożyła na krześle robótkę i zostawiła bratanicę samą w strumieniu żółtych liści opadających z migdałowców. Ożywiony niejasnym domysłem, że jest to ukartowana okazja, Florentino Ariza przeszedł przez ulicę i stanął przed Ferminą Dazą, tak blisko niej, iż poczuł mgiełkę jej oddechu i kwietny powiew, z którym miał ją utożsamiać już do końca życia. Przemówił do niej ze sztywno podniesioną głową i z taką stanowczością, na jaką zdobył się ponownie i z tych samych przyczyn dopiero pół wieku później.

- Mam tylko jedną prośbę. Proszę przyjąć ode mnie list - powiedział jej.

Nie był to głos, którego się po nim spodziewała: brzmiał dźwięcznie i zdecydowanie i nie miał nic wspólnego z jego kruchą posturą. Nie odrywając wzroku od robótki odpowiedziała: „Nie mogę przyjąć listu bez uprzedniego zezwolenia mego ojca”.

Ciepło jej głosu, którego przygaszoną barwę miał zapamiętać na resztę życia, przejęło Florentina Arizę dreszczem. Nie ustąpił jednak i natychmiast odparł:

„Proszę je więc uzyskać”.

Po czym, chcąc złagodzić ostrość tego rozkazu, dodał błagalnie:

„To sprawa życia i śmierci”.

Fermina Daza nie spojrzała na niego, nie przerwała haftowania, ale jej decyzja uchyliła drzwi, wpuszczając przez nie cały świat.

- Proszę przychodzić co wieczór - odrzekła - i czekać, aż zmienię krzesło.

Florentino Ariza nie rozumiał, co chciała przez to powiedzieć, dopóki w następny poniedziałek nie spostrzegł ze swej ławki tej samej co zawsze sceny, z pewną jednak odmianą: gdy ciotka Scholastyka weszła do mieszkania, Fermina Daza wstała i przesiadła

się na stojące obok krzesło. Florentino Ariza, z białą kamelią w butonierce surduta, przeszedł wówczas przez ulicę i stanął przed nią. Powiedział:

„Jest to największa szansa mojego życia”.

Fermina Daza nie unosząc głowy rozejrzała się wokół, zobaczyła puste ulice w senności duszy i wirujące martwe liście, które unosił wiatr.

- Proszę mi go dać - powiedziała.

Florentino Ariza miał zamiar wręczyć jej siedemdziesiąt stron, które wskutek wielokrotnego czytania był już w stanie wyrecytować z pamięci, w końcu jednak zdecydował się na półstronicowy, zwięzły i jasny liścik, przyrzekający jedynie to, co najistotniejsze: dochowanie dozgonnej wierności i wieczną miłość. Wyjął list z wewnętrznej kieszeni surduta i wyciągnął go przed oczy zdenerwowanej hafciarki, która wciąż nie miała odwagi spojrzeć na niego. Ujrzała niebieską kopertę drżącą w zesztywniałej ze strachu dłoni i uniosła tamborek, by położył na nim list, nie mogła bowiem dopuścić, aby spostrzegł, że i jej drżą palce.

I stało się: w liściach migdałowca furknęło i zatrzepotało i ptasie gówienko plasnęło prosto na haftowany wzór. Fermina Daza cofnęła szybko tamborek, ukryła go za oparciem krzesła, żeby Florentino nie zauważył, co się stało i po raz pierwszy spojrzała na niego z twarzą całą w pąsach. On zaś nieporuszony, trzymając wciąż w dłoni list, powiedział:

„To na szczęście”.

Podziękowała mu swym pierwszym uśmiechem, niemal wyrwała mu list, złożyła i ukryła w staniku. Wówczas ofiarował jej kamelię z butonierki. Odmówiła:

„Ten kwiat zobowiązuje”. Nagle, uświadomiwszy sobie, że już ma mało czasu, schroniła się w swe stateczne opanowanie.

- Teraz proszę odejść - powiedziała - i proszę nie wracać, dopóki pana nie powiadomię.

Kiedy ją zobaczył po raz pierwszy, matka już dawno o tym wiedziała, bo Florentino Ariza stracił mowę, apetyt i nie mogąc zasnąć przewracał się całymi nocami w łóżku z boku na bok. Ale od momentu, kiedy zaczął oczekiwać odpowiedzi na swój pierwszy list, zaczęło go ponadto dręczyć rozwolnienie, miał zielone wymioty, tracił zmysł orientacji ulegając nagłym omdleniom, co przeraziło Transito Arizę, jego stan nie przypominał bowiem miłosnej udręki, lecz spustoszenia, jakich dokonuje cholera. Ojciec chrzestny Florentina Arizy, homeopata i stary powiernik Transito Arizy jeszcze z czasów jej tajemnego miłosnego związku też z początku był zaniepokojony stanem chorego, jego ledwie wyczuwalnym tętnem, świszczącym oddechem i bijącymi na niego bladymi potami, typowymi dla agonii. Badanie wykazało jednak, że nie ma gorączki, nie cierpi na żadne bóle i jedyną jego dolegliwością jest pragnienie natychmiastowej śmierci. Wystarczyło jednak staremu homeopacie, iż zadał parę podstępnych pytań, wpierw Florentinowi Arizie,

następnie jego matce, by po raz kolejny dojść do wniosku, że symptomy miłości są Midentyczne z objawami cholery. Przepisał napar z kwiatu lipowego na uspokojenie i zasugerował zmianę klimatu celem znalezienia pociechy poprzez oddalenie, ale Florentino

Ariza chciał czegoś wręcz przeciwnego: pragnął napawać się swym męczeństwem. […]



[11.08.2025, Toruń]

08 sierpnia 2025

ZAPISKI (1323) KRETYN OUT

 

1323.

Parafrazując czytaną obecnie „Miłość w czasach zarazy” Marqueza, mógłbym nadać tytuł tym zapiskom: „Zapiski w czasach sutenerstwa”. A bo nastał nam nowy wódz, sutener-kibol, który zastąpił kretyna. Kretyn ułaskawiał przestępców (ułaskawienie nie oznacza, że przestępcy są niewinni) i nagradzał m.in. ogórkową oraz taką posłankę pisowską, która pracowała w sejmie pijana w sztok. Pomijam już to, że kretyn nagradzał swoich kolesi, ale nie mogę się otrząsnąć z faktu, że odznaczył prezesa PZPN, za którego panowania nasi kopacze dostają w tyłek i spadli do niższej narodowej ligi, a nie odznaczył pana Świderskiego, albo kogoś tam z siatkówki, w której bijemy niemal cały świat. Ale kretyn to kretyn. Ten, co nastaje, wyskakuje do góry jak osioł ze Shreka i szarogęsi się jak kogut na trzepaku.

Miałem jeszcze napisać o pis-marszałku hołowni, ale zrezygnowałem ze względu na to, żeby mój stan zdrowia się nie pogorszył.



[08.08.2025, Toruń]

MUZYCZNE POCZTÓWKI - PERFECT - NIE MOGĘ CI WIELE DAĆ

 



[08.08.2025, Toruń]